Dış Hemoroid

Dış hemoroid, makat açıklığının dış bölümünde bulunan hemoroidal dokunun şişmesi ve belirti verir hâle gelmesidir. Halk arasında dış basur olarak da bilinir.

Dış hemoroid genellikle makat kenarında ele gelen şişlik, hassasiyet veya ağrı ile fark edilir. Özellikle dış hemoroidal damarların içinde pıhtı geliştiğinde şişlik kısa sürede sertleşebilir ve ağrı belirginleşebilir.

Ancak makat çevresinde ele gelen her şişlik dış hemoroid değildir. Sarkmış iç hemoroid, anal fissüre eşlik eden deri çıkıntısı, perianal apse veya farklı anorektal sorunlar da hasta tarafından “basur memesi” olarak tarif edilebilir.

Dış hemoroid, hemoroid hastalığının anatomik yerleşime göre yapılan temel sınıflandırmalarından biridir.

Dış Hemoroid Nedir?

Dış hemoroid, anal kanalın dış bölümünde ve ağrı duyusunun daha yoğun olduğu deriyle kaplı bölgede gelişir.

Bu nedenle dış hemoroidlerde ağrı ve hassasiyet, iç hemoroidlere göre daha belirgin olabilir. Bununla birlikte her dış hemoroid sürekli ağrı yapmaz.

Bazı kişilerde dış hemoroidal doku yalnızca makat kenarında küçük bir çıkıntı veya deri fazlalığı gibi fark edilirken bazı kişilerde şişlik ve hassasiyet ön planda olabilir.

Dış hemoroidal damar içerisinde pıhtı oluşması durumunda ise klinik tablo belirgin biçimde değişebilir ve tromboze dış hemoroid gelişebilir.

Dış Hemoroid Belirtileri Nelerdir?

Dış hemoroidin oluşturduğu belirtiler dokunun büyüklüğüne, tahriş olup olmadığına ve pıhtı gelişip gelişmediğine göre değişebilir.

Başlıca belirtiler şunlardır:

• Makat kenarında ele gelen şişlik veya çıkıntı

• Makat çevresinde hassasiyet

• Otururken rahatsızlık

• Ağrı veya yanma

• Kaşıntı ve tahriş

• Temizlik sırasında hassasiyet

• Pıhtı geliştiğinde sert ve ağrılı kitle

• Bazı tromboze hemoroidlerde morumsu veya mavimsi görünüm

Dış hemoroidde kanama görülebilse de tekrarlayan parlak kırmızı dışkılama kanaması daha çok iç hemoroidlerle ilişkilidir. Hemoroide bağlı olabilecek şikâyetlerin genel özellikleri hemoroid belirtileri değerlendirilirken birlikte ele alınmalıdır.

Dış Hemoroid Ağrı Yapar mı?

Evet. Dış hemoroid ağrı yapabilir.

Dış hemoroidlerin bulunduğu bölge somatik ağrı duyusu açısından hassastır. Bu nedenle şişlik, ödem veya özellikle tromboz gelişmesi durumunda ağrı belirgin olabilir.

Ağrı:

• otururken,

• yürürken,

• dışkılama sırasında,

• tuvalet sonrası temizlik sırasında

artabilir.

Özellikle kısa süre içinde gelişen sert ve çok ağrılı bir şişlik tromboze dış hemoroidi düşündürebilir.

Buna karşılık ateş, kötü kokulu akıntı veya giderek büyüyen kızarık bir şişlikle birlikte görülen ağrının yalnızca hemoroide bağlanmaması gerekir.

Tromboze Dış Hemoroid Nedir?

Tromboze dış hemoroid, dış hemoroidal damar içerisinde kan pıhtısı oluşmasıdır.

Genellikle makat kenarında ani başlayan ağrı ile birlikte sert, hassas ve bazen morumsu renkte bir şişlik ortaya çıkar.

Tromboze dış hemoroidde sık görülen özellikler şunlardır:

• Ani başlayan belirgin makat ağrısı

• Makat kenarında sert şişlik

• Dokunmakla hassasiyet

• Mor veya mavimsi renk değişikliği

• Otururken belirgin rahatsızlık

Tromboze dış hemoroidin tedavisi ağrının şiddetine, şişliğin büyüklüğüne ve belirtilerin ne zaman başladığına göre değişebilir.

Tromboze hemoroid özellikle ani ağrı ve pıhtı gelişimi açısından dış hemoroidin ayrı değerlendirilmesi gereken klinik durumlarından biridir.

Dış Hemoroid Kanar mı?

Dış hemoroid kanama yapabilir ancak kanama dış hemoroidin en karakteristik bulgusu değildir.

Kanama; şişmiş dokunun tahriş olması, yüzeyde zedelenme gelişmesi veya tromboze dış hemoroidin üzerindeki derinin açılması sonucunda ortaya çıkabilir.

Tekrarlayan veya belirgin rektal kanama yalnızca dış hemoroide bağlanmamalıdır. Kanamanın rengi, miktarı, dışkılama ile ilişkisi ve eşlik eden diğer belirtiler değerlendirilmelidir.

Dış Hemoroid Memesi Nedir?

“Dış hemoroid memesi” makat kenarında ele gelen hemoroidal şişliği tanımlamak için kullanılan günlük bir ifadedir.

Bu doku:

• yumuşak veya sert,

• ağrılı veya ağrısız,

• küçük veya belirgin,

• normal deri renginde veya tromboz durumunda morumsu

olabilir.

Tromboze dış hemoroid iyileştikten sonra bölgede bazen deri katlantısı kalabilir. Bu deri fazlalığı aktif hemoroidal şişlikle aynı şey değildir.

Ayrıca makat kenarında hissedilen her çıkıntının dış hemoroid olmadığı unutulmamalıdır.

Dış Hemoroid ile İç Hemoroid Arasındaki Fark Nedir?

İç ve dış hemoroid arasındaki temel fark hemoroidal dokunun anal kanaldaki yerleşimidir.

Özellik Dış Hemoroid İç Hemoroid Yerleşim Makat girişinin dış bölümünde Anal kanalın iç bölümünde Dışarıdan görülme Genellikle görülebilir veya hissedilebilir Erken dönemde dışarıdan görülmeyebilir Öne çıkan şikâyet Şişlik, hassasiyet ve ağrı Kanama ve sarkma Ağrı Özellikle tromboz geliştiğinde belirgin olabilir Komplike olmayan erken iç hemoroidde genellikle belirgin değildir Evreleme Klasik 1-4 evreleme kullanılmaz Sarkmaya göre 1., 2., 3. ve 4. derece olarak değerlendirilebilir

İç hemoroid dışarı sarktığında makat dışında görülebileceği için hastalar tarafından dış hemoroidle karıştırılabilir. Aynı kişide iç ve dış hemoroidal hastalık birlikte de bulunabilir.

Dış Hemoroid Nasıl Anlaşılır?

Dış hemoroid çoğu zaman makat çevresinin muayenesi sırasında görülebilir.

Değerlendirmede özellikle:

• şişliğin ne zaman ortaya çıktığı,

• ağrının ani veya yavaş başlaması,

• şişliğin sert veya yumuşak olması,

• renk değişikliği bulunması,

• kanama veya akıntı eşlik etmesi,

• ateş bulunması

dikkate alınır.

Gerekli durumlarda iç hemoroid veya eşlik eden farklı anorektal hastalıkların değerlendirilmesi için parmakla rektal muayene ve anoskopi gibi ek muayeneler kullanılabilir.

Dış Hemoroid Nasıl Tedavi Edilir?

Dış hemoroid tedavisi şişliğin yapısına, ağrının şiddetine, tromboz bulunup bulunmadığına ve hastanın diğer hemoroidal bulgularına göre değişir.

Hafif yakınmalarda ilk amaç dışkının aşırı sertleşmesini ve dışkılama sırasında yoğun ıkınmayı önlemektir.

Klinik Durum Genel Tedavi Yaklaşımı Hafif şişlik ve rahatsızlık Dışkılama alışkanlıklarının düzenlenmesi ve semptomların kontrolü Ağrılı dış hemoroid Ağrının nedeni ve tromboz bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi Akut tromboze dış hemoroid Belirtilerin süresi ve şiddetine göre konservatif veya girişimsel tedavinin değerlendirilmesi Büyük veya sürekli rahatsızlık oluşturan dış hemoroidal doku Cerrahi tedavi gerekliliğinin değerlendirilmesi İç ve dış hemoroidin birlikte bulunması Her iki bileşenin birlikte değerlendirilmesi

İç hemoroidlerde kullanılan lastik bant ligasyonu, skleroterapi ve infrared koagülasyon gibi ofis tipi işlemler dış hemoroidlerin standart tedavileri değildir.

Bu nedenle dış hemoroid tedavisi, ameliyatsız hemoroid tedavisi kapsamında iç hemoroide uygulanan işlemlerden farklı değerlendirilmelidir.

Dış Hemoroid Kendiliğinden Geçer mi?

Hafif dış hemoroid şişliği ve rahatsızlığı bazı kişilerde zaman içinde azalabilir.

Tromboze dış hemoroidde de pıhtı zamanla organize olabilir ve şişlik küçülebilir. Ancak iyileşmenin ardından bölgede deri katlantısı kalması mümkündür.

Şiddetli ağrı, büyük şişlik veya günlük yaşamı belirgin biçimde etkileyen belirtiler varsa yalnızca kendiliğinden geçmesini beklemek yerine klinik değerlendirme yapılmalıdır.

Dış Hemoroid Patlar mı?

Hastaların “hemoroid patladı” şeklinde tarif ettiği durum özellikle tromboze dış hemoroidin üzerindeki derinin açılmasıyla ilişkili olabilir.

Böyle bir durumda pıhtılı veya kanlı akıntı görülebilir ve şişlikte kısmi rahatlama oluşabilir.

Ancak dış hemoroidi evde sıkmak, delmek, kesmek veya boşaltmaya çalışmak doğru değildir. Bu tür müdahaleler kanama, enfeksiyon ve doku hasarı riskini artırabilir.

Dış Hemoroid İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Dış hemoroid çoğu zaman acil bir durum değildir. Ancak bazı belirtiler trombozu veya hemoroid dışındaki farklı anorektal hastalıkları düşündürebilir.

Özellikle şu durumlarda tıbbi değerlendirme gerekir:

• Ani başlayan şiddetli makat ağrısı

• Makat kenarında hızla ortaya çıkan sert ve ağrılı şişlik

• Giderek büyüyen kızarık şişlik

• Ateş veya titreme

• Kötü kokulu veya belirgin akıntı

• Yoğun veya devam eden kanama

• Şişliğin uzun süre gerilememesi

• Sık tekrarlayan ağrılı ataklar

Dış hemoroidde temel yaklaşım makat kenarındaki şişliğin gerçekten dış hemoroid olup olmadığını belirlemek, tromboz varlığını değerlendirmek ve şikâyetin şiddetine uygun tedavi yaklaşımını seçmektir.