Hemoroid Kanaması

Hemoroid kanaması, özellikle iç hemoroidal dokuların dışkılama sırasında tahriş olması sonucunda ortaya çıkabilen rektal kanamadır. Kan çoğunlukla parlak kırmızı renkte görülür ve tuvalet kâğıdında, dışkının yüzeyinde veya klozette fark edilebilir.

Hemoroide bağlı kanama genellikle dışkılama sırasında veya hemen sonrasında ortaya çıkar. Özellikle komplike olmayan iç hemoroidde kanama ağrısız olabilir.

Ancak makattan gelen her kan hemoroid değildir. Anal fissür, inflamatuvar bağırsak hastalıkları, polipler ve kolon veya rektumla ilişkili farklı hastalıklar da kanamaya neden olabilir. Bu nedenle özellikle yeni başlayan, tekrarlayan veya miktarı artan kanamanın yalnızca hemoroide bağlanması doğru değildir.

Hemoroidin diğer şikâyetlerle nasıl ortaya çıktığı hemoroid belirtileri kapsamında birlikte değerlendirilebilir.

Hemoroid Kanaması Nasıl Olur?

Hemoroide bağlı kanama çoğunlukla dışkılama sırasında hemoroidal dokunun mekanik olarak tahriş edilmesi sonucunda gelişir.

Kanama şu şekillerde fark edilebilir:

• tuvalet kâğıdında parlak kırmızı kan,
• dışkının yüzeyinde ince bir kan izi,
• dışkılama sonrasında klozete damlayan kan,
• klozet suyunda kırmızı renk değişikliği.

Kanama miktarı kişiden kişiye ve hemoroidal dokunun durumuna göre değişebilir. Bazı hastalarda yalnızca birkaç damla görülürken bazı durumlarda daha belirgin kanama meydana gelebilir.

Kanamanın görünümüne bakmak önemli bilgiler sağlasa da yalnızca kanın rengi veya miktarı üzerinden kesin neden belirlenemez.

Hemoroid Kanaması Ne Renk Olur?

Hemoroid kanaması için en tipik görünüm parlak kırmızı kandır.

Bunun nedeni hemoroidal kanamanın anal kanal ve alt rektum gibi sindirim sisteminin çıkışına yakın bir bölgeden kaynaklanmasıdır.

Kan özellikle:

• tuvalet kâğıdında,
• dışkının dış yüzeyinde,
• klozete damlamış şekilde

görülebilir.

Buna karşılık siyah, katranımsı dışkı hemoroidin tipik kanama görünümü değildir. Koyu bordo veya dışkıyla yoğun biçimde karışmış kan da kanamanın kaynağının ayrıca değerlendirilmesini gerektirebilir.

Siyah Dışkı Hemoroid Kanaması Olabilir mi?

Siyah ve katranımsı dışkı hemoroid kanaması için tipik değildir.

Sindirim sisteminin daha üst bölümlerinden kaynaklanan kanamalar bağırsak içerisinden geçerken sindirilebilir ve dışkının siyah, yapışkan veya katranımsı görünmesine neden olabilir.

Hemoroid ise sindirim sisteminin çıkışına yakın olduğu için daha çok taze ve parlak kırmızı kanla ilişkilidir.

Bu nedenle siyah dışkı görülmesi durumunda bunun otomatik olarak hemoroide bağlanmaması gerekir.

Hangi Hemoroid Kanama Yapar?

Kanama özellikle iç hemoroid ile ilişkilidir.

İç hemoroidal dokular dışkılama sırasında tahriş olduğunda yüzeylerinden kanama meydana gelebilir. Bu nedenle bazı hastalarda ilk fark edilen hemoroid belirtisi ağrı değil, makattan parlak kırmızı kan gelmesidir.

Dış hemoroidlerde ise şişlik, hassasiyet ve ağrı daha belirgin olabilir. Bununla birlikte dış hemoroidal dokunun üzerindeki cilt tahriş olduğunda veya tromboze bir dış hemoroidin üzerindeki cilt açıldığında kanama görülebilir.

Bu nedenle kanama yalnızca iç hemoroidde görülür şeklinde kesin bir ayrım yapmak doğru değildir; ancak ağrısız parlak kırmızı rektal kanama iç hemoroid açısından daha karakteristiktir.

Hemoroid Kanaması Neden Olur?

Hemoroidal dokunun yüzeyi dışkılama sırasında tahriş olduğunda kanama gelişebilir.

Kanamayı kolaylaştırabilecek durumlar arasında:

• sert dışkılama,
• kabızlık,
• kuvvetli ıkınma,
• tuvalette uzun süre kalma,
• sık dışkılama veya ishal,
• dışarı sarkan iç hemoroidal dokunun tekrarlayan travması

yer alabilir.

Bu faktörler hemoroidal dokunun daha kolay tahriş olmasına ve kanamanın ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir.

Hemoroid Kanaması Ağrılı mıdır?

Hemoroid kanaması her zaman ağrıya neden olmaz.

Özellikle iç hemoroidlerde kanama ağrısız olabilir. Hasta dışkılama sonrasında tuvalet kâğıdında veya klozette kan gördüğü hâlde belirgin makat ağrısı tarif etmeyebilir.

Buna karşılık kanamayla birlikte dışkılama sırasında keskin, yırtılır veya cam kesiğine benzer bir ağrı varsa anal fissür gibi farklı bir neden daha ön plana çıkabilir.

Ani başlayan çok şiddetli ağrı ve makat kenarında sert şişlik ise tromboze hemoroid açısından değerlendirilmelidir.

Hemoroid Kanaması Ne Kadar Sürer?

Hemoroid kanamasının herkes için geçerli sabit bir süresi yoktur.

Bazı kişilerde tek bir dışkılamada az miktarda kan görülüp kesilebilir. Bazı hastalarda ise kabızlık, ıkınma veya hemoroidal prolapsus devam ettiği sürece kanama dönemsel olarak tekrarlayabilir.

Kanamanın birkaç kez görülmesi, uzun süredir devam etmesi veya zaman içerisinde artması durumunda yalnızca “hemoroid kanaması zaten olur” düşüncesiyle beklenmemelidir.

Özellikle daha önce değerlendirilmemiş tekrarlayan rektal kanamanın kaynağının belirlenmesi gerekir.

Hemoroid Her Dışkılamada Kanar mı?

Hayır. Hemoroid bulunan bir kişinin her dışkılamada kanaması gerekmez.

Kanama dönemsel olabilir ve özellikle:

• dışkının sertleştiği,
• ıkınmanın arttığı,
• hemoroidal dokunun daha fazla sarktığı,
• anal bölgenin tahriş olduğu

dönemlerde daha belirgin hâle gelebilir.

Bu nedenle birkaç gün kanama görülmemesi hemoroidin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmediği gibi her dışkılamada kanama olmaması da hemoroid olasılığını dışlamaz.

Hemoroid Kanaması Fazla Olabilir mi?

Hemoroide bağlı kanama çoğu zaman küçük miktarlardadır. Ancak bazı hastalarda klozete damlayacak veya klozet suyunu kırmızı gösterecek kadar belirgin kanama meydana gelebilir.

Kan miktarını yalnızca klozet suyunun görünümüne bakarak değerlendirmek yanıltıcı olabilir. Küçük miktardaki kan bile su içerisinde yayılarak olduğundan daha fazla görünebilir.

Buna rağmen:

• kanamanın durmaması,
• miktarının belirgin şekilde artması,
• büyük kan pıhtılarının gelmesi,
• baş dönmesi veya bayılma hissi,
• çarpıntı, belirgin halsizlik veya nefes darlığı

gibi durumlar basit hemoroid kanaması olarak değerlendirilmemelidir.

Hemoroid Kanaması Pıhtılı Olur mu?

Hemoroide bağlı taze kan bazen anal kanal veya klozet içerisinde pıhtılaşabilir. Ancak dışkıyla birlikte tekrarlayan büyük kan pıhtılarının görülmesi kanamanın miktarı veya kaynağı açısından değerlendirme gerektirir.

Burada kan pıhtısının dışkıyla gelmesi ile tromboze dış hemoroid birbirinden farklı durumlardır.

Tromboze dış hemoroidde pıhtı dışarı akan kandan değil, dış hemoroidal dokunun içerisinde oluşur ve genellikle makat kenarında ani, sert ve ağrılı bir şişlik meydana getirir.

Hemoroid Kanaması Kendiliğinden Durur mu?

Hafif hemoroid kanaması bazı durumlarda dışkılama tamamlandıktan sonra kendiliğinden durabilir.

Kabızlığın düzelmesi, dışkının yumuşaması ve ıkınmanın azalması hemoroidal dokunun tekrar tekrar tahriş edilmesini azaltabilir.

Ancak kanamanın kendiliğinden durmuş olması kanamanın kaynağının kesin olarak hemoroid olduğunu göstermez.

Özellikle yeni başlayan veya tekrarlayan rektal kanamada nedenin değerlendirilmesi önemlidir.

Hemoroid Kanaması Kansızlık Yapar mı?

Tek seferlik birkaç damla hemoroid kanamasının kansızlık oluşturması beklenmez.

Bununla birlikte uzun süre boyunca sık veya belirgin miktarda rektal kanama meydana gelirse zaman içerisinde demir kaybı ve kansızlık gelişmesi mümkün olabilir.

Kansızlıkta:

• halsizlik,
• çabuk yorulma,
• baş dönmesi,
• çarpıntı,
• nefes darlığı

gibi yakınmalar görülebilir.

Ancak kansızlığın hemoroide bağlı olduğu, başka kanama nedenleri değerlendirilmeden varsayılmamalıdır.

Hemoroid Kanaması ile Anal Fissür Kanaması Nasıl Ayırt Edilir?

Hemoroid ve anal fissür kanaması genellikle parlak kırmızı renkte olabilir. Bu nedenle yalnızca kanın rengine bakarak iki hastalığı birbirinden ayırmak mümkün değildir.

Özellik	Hemoroid	Anal Fissür
Kan rengi	Genellikle parlak kırmızı	Genellikle parlak kırmızı
Ağrı	İç hemoroidde kanama ağrısız olabilir	Dışkılama sırasında keskin ağrı daha tipiktir
Sarkma	İç hemoroidde dışarı çıkan doku olabilir	Tipik özellik değildir
Muayene	Hemoroidal dokular değerlendirilir	Anal kanaldaki çatlak değerlendirilir

Özellikle dışkılama sırasında başlayan ve sonrasında devam eden keskin ağrı anal fissür açısından daha karakteristik olabilir.

Her Makattan Kanama Hemoroid midir?

Hayır. Rektal kanamanın sık nedenlerinden biri hemoroid olsa da tek neden değildir.

Makattan kanama:

• anal fissür,
• inflamatuvar bağırsak hastalıkları,
• divertiküler hastalık,
• kolorektal polipler,
• kolon veya rektumla ilişkili başka hastalıklar

gibi farklı durumlardan kaynaklanabilir.

Bu nedenle daha önce hemoroid tanısı konmuş olması bile ilerleyen dönemde ortaya çıkan bütün rektal kanamaların hemoroide bağlanması için yeterli değildir.

Hemoroid Kanaması Nasıl Değerlendirilir?

Hemoroid kanaması düşünüldüğünde değerlendirmede öncelikle kanamanın özellikleri ve eşlik eden şikâyetler sorgulanır.

Özellikle:

• kanamanın ne zaman başladığı,
• ne sıklıkla tekrar ettiği,
• kanın rengi,
• kanamanın dışkılama ile ilişkisi,
• kanın dışkının yüzeyinde mi yoksa dışkıyla karışık mı olduğu,
• ağrı bulunup bulunmadığı,
• sarkma veya makat çevresinde şişlik olup olmadığı,
• bağırsak alışkanlığında değişiklik bulunup bulunmadığı

değerlendirilir.

Ardından anal bölgenin fizik muayenesi yapılabilir ve gerektiğinde anal kanalın iç kısmı anoskopi ile değerlendirilebilir.

Hemoroidin tanısında kullanılan muayene yöntemleri hemoroid tanısı kapsamında daha ayrıntılı ele alınır.

Hemoroid Kanamasında Kolonoskopi Gerekir mi?

Hemoroid kanaması bulunan her hastaya otomatik olarak kolonoskopi yapılması gerekmez.

Ancak kanamanın kaynağının açıklanamaması veya hastanın klinik özelliklerinin başka bir bağırsak hastalığını düşündürmesi durumunda değerlendirme genişletilebilir.

Özellikle:

• yeni başlayan veya açıklanamayan rektal kanama,
• bağırsak alışkanlığında yeni ve kalıcı değişiklik,
• açıklanamayan kilo kaybı,
• kansızlık,
• kişisel veya ailesel kolorektal hastalık riski,
• kolorektal kanser taraması gerektiren yaş veya risk durumu

ileri değerlendirme kararında dikkate alınabilir.

Kolonoskopi gerekip gerekmediği kanamanın yalnızca görünümüne değil hastanın yaşı, öyküsü, muayene bulguları ve diğer risklerine göre belirlenir.

Hemoroid Kanaması Nasıl Durdurulur?

Hemoroid kanamasının kontrolü kanamanın nedeni, sıklığı, hemoroidin evresi ve eşlik eden prolapsus gibi özelliklere göre değişir.

İlk aşamada dışkının sertleşmesini ve dışkılama sırasında yoğun ıkınmayı azaltmaya yönelik önlemler uygulanabilir.

Bu kapsamda:

• lif tüketiminin yeterli olması,
• kişiye uygun miktarda sıvı alınması,
• kabızlığın kontrol edilmesi,
• kuvvetli ıkınmaktan kaçınılması,
• tuvalette gereğinden uzun süre kalınmaması

yararlı olabilir.

Bununla birlikte tekrarlayan kanama bulunan iç hemoroidlerde yalnızca yaşam alışkanlıklarının düzenlenmesi yeterli olmayabilir. Hastalığın yapısına göre lastik bant ligasyonu, skleroterapi veya infrared koagülasyon gibi ofis tipi işlemler ya da daha ileri tedaviler değerlendirilebilir.

Kanamanın hangi yöntemle tedavi edileceği hemoroidal hastalığın güncel yapısı değerlendirildikten sonra belirlenmelidir.

Hemoroid Kanaması Ne Zaman Tehlikelidir?

Az miktarda parlak kırmızı kan hemoroidde görülebilir; ancak bazı kanama özellikleri daha hızlı değerlendirme gerektirir.

Özellikle:

• kanamanın fazla veya durmuyor olması,
• tekrarlayan büyük pıhtılar gelmesi,
• baş dönmesi veya bayılma,
• soğuk terleme,
• çarpıntı veya nefes darlığı,
• belirgin halsizlik,
• siyah ve katranımsı dışkı,
• kanamayla birlikte şiddetli karın ağrısı

durumlarında kanama basit bir hemoroid kanaması olarak değerlendirilmemelidir.

Şiddetli gastrointestinal kanama baş dönmesi, bayılma, hızlı kalp atımı ve dolaşım bozukluğu gibi belirtilere yol açabilir ve acil tıbbi değerlendirme gerektirebilir.

Hemoroid Kanamasında Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Makattan kanamanın özellikle ilk kez ortaya çıkması veya tekrarlaması durumunda kaynağın değerlendirilmesi önemlidir.

Şu durumlarda muayene gerekir:

• kanamanın tekrar etmesi,
• miktarının giderek artması,
• kanamanın dışkılama dışında da ortaya çıkması,
• kanın dışkıyla yoğun biçimde karışması,
• dışkılama alışkanlığında yeni değişiklik bulunması,
• kilo kaybı veya kansızlık belirtilerinin eşlik etmesi,
• belirgin anal ağrı veya şişlik bulunması.

Kanamanın çok fazla olması, durmaması veya bayılma, belirgin baş dönmesi, nefes darlığı ve genel durum bozukluğu oluşturması durumunda daha hızlı tıbbi değerlendirme gerekir.

Hemoroid kanamasında temel amaç yalnızca kanamayı durdurmak değil; kanamanın gerçekten hemoroidal dokudan kaynaklandığını doğrulamak, kanama miktarını ve tekrar sıklığını değerlendirmek ve başka gastrointestinal kanama nedenlerinin gözden kaçmasını önlemektir.