Hemoroid Ameliyatı

Hemoroid ameliyatı, kanama, belirgin sarkma, dış hemoroidal doku veya günlük yaşamı etkileyen diğer şikâyetlere neden olan hemoroidlerin cerrahi yöntemlerle tedavi edilmesidir.

Her hemoroid hastasının ameliyat olması gerekmez. Tedavi seçimi hemoroidin iç veya dış olması, sarkma derecesi, dış hemoroid bileşeni, hastanın şikâyetleri ve daha önce uygulanan tedavilerden alınan sonuca göre yapılır.

Özellikle büyük dış hemoroidlerde, ileri derecede sarkan iç hemoroidlerde ve daha sınırlı tedavilere rağmen şikâyetlerin devam ettiği hastalarda cerrahi tedavi gündeme gelebilir.

Hemoroid Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Hemoroid ameliyatı genellikle ilk tedavi basamağı değildir. Erken ve uygun hemoroidlerde dışkılama alışkanlıklarının düzenlenmesi veya muayenehane koşullarında uygulanabilen girişimler yeterli olabilir.

Cerrahi tedavi özellikle şu durumlarda değerlendirilebilir:

• Belirgin şekilde dışarı sarkan iç hemoroidler

• Elle içeri itilmesi gereken ileri prolapsus

• Sürekli dışarıda kalan iç hemoroidal doku

• Büyük ve semptom oluşturan dış hemoroidler

• İç ve dış hemoroidin birlikte bulunduğu hastalık

• Diğer tedavilere rağmen devam eden önemli kanama veya sarkma

• Temizlik güçlüğü ve sürekli tahriş oluşturan hemoroidal hastalık

• Hastanın günlük yaşamını belirgin biçimde etkileyen şikâyetler

Ameliyat gerekliliği yalnızca hemoroidin evresine göre belirlenmez. Aynı evrede bulunan iki hastanın dış hemoroid bileşeni, kanaması, sarkması ve daha önce aldığı tedaviler farklı olabilir.

Hemoroid Evresi Ameliyat Kararını Etkiler mi?

Evet. İç hemoroidin sarkma derecesi cerrahi karar açısından önemli bilgilerden biridir; ancak tek ölçüt değildir.

Evre Sarkma Özelliği Genel Cerrahi Yaklaşım 1. Evre Dışarı çıkmaz Cerrahi genellikle ilk seçenek değildir 2. Evre Çıkar ve kendiliğinden geri döner Çoğunlukla daha sınırlı tedaviler değerlendirilir 3. Evre Dışarı çıkar ve elle içeri itilmesi gerekir Seçilmiş hastalarda cerrahi gerekebilir 4. Evre Sürekli dışarıda kalabilir ve içeri itilemeyebilir Cerrahi tedavi daha sık gündeme gelir

Hemoroid evreleri sarkmanın derecesini gösterir. Bununla birlikte dış hemoroid bileşeni, kanama ve hastanın yaşam kalitesi ameliyat kararında ayrıca değerlendirilir.

Hemoroid Ameliyatından Önce Nasıl Değerlendirme Yapılır?

Ameliyat kararı verilmeden önce şikâyetlerin gerçekten hemoroidden kaynaklandığının belirlenmesi gerekir.

Değerlendirmede:

• kanamanın özellikleri,

• hemoroidal dokunun sarkma derecesi,

• iç ve dış hemoroid bileşenleri,

• ağrı veya akıntı gibi eşlik eden şikâyetler,

• daha önce uygulanan tedaviler,

• kullanılan ilaçlar ve genel sağlık durumu

dikkate alınır.

Fizik muayeneye ek olarak gerekli durumlarda parmakla rektal muayene ve anoskopi yapılabilir. Rektal kanaması bulunan seçilmiş hastalarda kolonun daha ileri değerlendirilmesi de gerekebilir.

Hemoroid Ameliyatı Yöntemleri Nelerdir?

“Hemoroid ameliyatı” tek bir cerrahi işlemin adı değildir. Hemoroidal dokunun yapısına göre farklı yöntemler değerlendirilebilir.

Başlıca cerrahi yaklaşımlar şunlardır:

• Eksizyonel hemoroidektomi

• Hemoroidal arter ligasyonu

• Stapler hemoroidopeksi

Bu yöntemler aynı mekanizmayla çalışmaz. Bazılarında hemoroidal doku çıkarılırken bazı yöntemlerde kan akımının azaltılması veya sarkan iç dokunun yeniden konumlandırılması amaçlanır.

Eksizyonel Hemoroidektomi Nedir?

Eksizyonel hemoroidektomi, sorun oluşturan hemoroidal dokuların cerrahi olarak çıkarıldığı yöntemdir.

Özellikle:

• büyük dış hemoroidlerde,

• belirgin dış komponenti bulunan hastalarda,

• semptomatik iç ve dış hemoroidin birlikte bulunduğu ileri hastalıkta,

• diğer yöntemlerden yeterli sonuç alınamayan seçilmiş hastalarda

değerlendirilebilir.

ASCRS 2024 kılavuzu, seçilmiş dış hemoroid hastaları ile semptomatik kombine iç-dış 3. ve 4. derece hemoroidlerde eksizyonel hemoroidektomiyi güçlü öneriyle desteklemektedir.

Açık Hemoroidektomi

Açık hemoroidektomide sorun oluşturan hemoroidal doku çıkarılır ve cerrahi alanın bir bölümü iyileşmeye bırakılır.

Kapalı Hemoroidektomi

Kapalı hemoroidektomide hemoroidal doku çıkarıldıktan sonra operasyon alanı dikişle kapatılır.

Açık veya kapalı yaklaşımın seçimi hemoroidlerin anatomisine, çıkarılan dokunun yerleşimine ve cerrahın klinik değerlendirmesine göre değişebilir.

Hemoroidal Arter Ligasyonu Nedir?

Hemoroidal arter ligasyonu, iç hemoroidal dokuyu besleyen damarların bağlanarak kan akımının azaltılmasını amaçlayan bir yöntemdir.

Doppler yardımıyla damarların bulunması durumunda işlem Doppler eşliğinde hemoroidal arter ligasyonu olarak adlandırılabilir.

Sarkma bulunan bazı hastalarda damarların bağlanmasına ek olarak sarkmış dokuyu yukarı taşıyan dikişler uygulanabilir.

Bu yöntemde dokunun çıkarılmaması nedeniyle ameliyat sonrası ağrı eksizyonel hemoroidektomiye göre daha az olabilir. Bununla birlikte ASCRS verileri, tekrar olasılığının eksizyonel hemoroidektomiye kıyasla daha yüksek olabileceğini göstermektedir.

Stapler Hemoroidopeksi Nedir?

Stapler hemoroidopeksi, sarkan iç hemoroidal dokunun anal kanal içerisinde yukarı taşınmasını amaçlayan bir cerrahi yöntemdir.

Bu teknikte sarkan dokunun üzerinde dairesel bir mukoza halkası çıkarılarak kalan doku stapler cihazıyla yeniden birleştirilir. Böylece hemoroidal doku yukarı doğru taşınır ve kanlanması azaltılır.

Stapler hemoroidopeksi esas olarak iç hemoroidal prolapsusa yöneliktir ve büyük dış hemoroidleri doğrudan tedavi etmez.

Erken dönemde eksizyonel hemoroidektomiye göre daha az ağrı ve daha hızlı günlük yaşama dönüş görülebilmesine karşılık uzun dönem tekrar ve bazı ciddi komplikasyonlar açısından dezavantajları bulunabilir.

Bu nedenle güncel ASCRS kılavuzunda stapler hemoroidopeksi, iç hemoroidlerin rutin ilk cerrahi tedavisi olarak önerilmemektedir.

Hemoroid Ameliyatında Kullanılan Enerji Cihazları Ayrı Bir Yöntem midir?

Her zaman değil. Elektrokoter, ultrasonik enerji veya damar mühürleme cihazları hemoroidal dokunun çıkarılması sırasında kullanılan cerrahi araçlar olabilir.

Örneğin bir hemoroidektominin enerji cihazıyla yapılması, işlemin temel olarak hemoroidektomi olmaktan çıktığı anlamına gelmez.

Bu nedenle bir cerrahi yöntemi değerlendirirken yalnızca cihazın veya teknolojinin adına değil, hemoroidal dokuya gerçekte hangi işlemin yapıldığına bakmak gerekir.

Lazer Hemoroid Tedavisi Ameliyatla Aynı mıdır?

Hayır. “Lazer hemoroid tedavisi” ifadesi farklı uygulamalar için kullanılabildiğinden klasik hemoroidektomiyle aynı işlem olarak kabul edilmemelidir.

Bazı lazer uygulamalarında hemoroidal dokunun içeriden küçültülmesi amaçlanırken bazı cerrahi operasyonlarda lazer yalnızca dokuyu kesmek veya koagüle etmek için kullanılan enerji kaynağı olabilir.

Bu nedenle lazer uygulanacağının söylenmesi tek başına işlemin kapsamını açıklamaz. Lazer hemoroid tedavisi uygulanacak hastalarda hangi dokunun nasıl tedavi edileceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Hemoroidal dokunun kesilerek çıkarılmadığı cerrahi seçeneklerden biri olan hemoroidal arter ligasyonunda (HAL) ise hemoroidal dokuyu besleyen arterlerin bağlanması ve gerekli durumlarda sarkan dokunun mukopeksi ile toparlanması hedeflenir.

Hangi Hemoroid Ameliyatı Daha İyidir?

Tüm hastalar için tek bir “en iyi hemoroid ameliyatı” yoktur.

Klinik Durum Değerlendirilebilecek Yaklaşım Büyük dış hemoroid Eksizyonel cerrahi öne çıkabilir İleri iç ve dış hemoroid birlikteliği Eksizyonel hemoroidektomi değerlendirilebilir İç hemoroidal prolapsus Anatomiye göre farklı cerrahi seçenekler değerlendirilebilir Dış komponenti olmayan seçilmiş iç hemoroid Doku çıkarmayan yöntemler bazı hastalarda değerlendirilebilir Erken evre iç hemoroid Genellikle cerrahi dışındaki yöntemler önceliklidir

Yöntem seçiminde yalnızca ameliyat sonrası ilk günlerdeki ağrı değil; hemoroidin anatomisi, dış komponentin bulunması, prolapsusun derecesi, komplikasyon riski ve uzun dönem tekrar ihtimali birlikte değerlendirilmelidir.

Hemoroid Ameliyatına Nasıl Hazırlanılır?

Hemoroid ameliyatı öncesinde hastanın genel sağlık durumu ve uygulanacak anestezi açısından değerlendirme yapılır.

Özellikle:

• kan sulandırıcı veya aspirin kullanımı,

• diyabet,

• kalp ve akciğer hastalıkları,

• böbrek hastalığı,

• kanama bozuklukları,

• ilaç alerjileri,

• daha önce geçirilmiş anorektal ameliyatlar

hekime bildirilmelidir.

Kan sulandırıcı ilaçlar kişinin kendi kararıyla bırakılmamalıdır. Ameliyat öncesi açlık süresi ve gerekli diğer hazırlıklar uygulanacak cerrahi ve anestezi yöntemine göre belirlenir.

Hemoroid Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyatın uygulanma şekli seçilen cerrahi yönteme göre değişir.

Eksizyonel hemoroidektomide genel olarak sorun oluşturan hemoroidal dokular belirlenir, damar bağlantıları kontrol edilir ve gerekli hemoroidal doku çıkarılır.

Cerrahi sırasında amaç tüm anal dokuları ortadan kaldırmak değildir. Anal kanalın fonksiyonunu korumak ve aşırı doku çıkarılmasına bağlı daralma riskini azaltmak için sağlıklı doku alanlarının korunması önemlidir.

Arter ligasyonu veya stapler hemoroidopeksi gibi yöntemlerde ise dokunun tamamen çıkarılması yerine farklı mekanizmalarla kan akımının azaltılması veya prolapsusun düzeltilmesi hedeflenebilir.

Hemoroid Ameliyatında Hangi Anestezi Kullanılır?

Hemoroid ameliyatı uygulanacak yönteme ve hastanın durumuna göre:

• genel anestezi,

• spinal anestezi,

• seçilmiş sınırlı işlemlerde lokal anestezi ve sedasyon

altında yapılabilir.

Anestezi seçimi operasyonun kapsamı, hastanın sağlık durumu ve anestezi uzmanının değerlendirmesine göre yapılır.

Hemoroid Ameliyatı Ne Kadar Sürer?

Hemoroid ameliyatı için herkes açısından geçerli tek bir işlem süresi yoktur.

Süre:

• uygulanan cerrahi yönteme,

• hemoroidal dokuların sayısına ve büyüklüğüne,

• iç ve dış hemoroidlerin birlikte bulunmasına,

• ek bir anorektal işlem yapılıp yapılmamasına

göre değişebilir.

Ameliyathanede geçirilen toplam süreye anestezi hazırlığı ve ameliyat sonrası uyanma süreci de dahil olduğundan cerrahi işlem süresiyle toplam ameliyathane süresi aynı değildir.

Hemoroid Ameliyatından Sonra Hastanede Kalmak Gerekir mi?

Birçok hemoroid operasyonu uygun hastalarda günübirlik veya kısa süreli takip ile gerçekleştirilebilir.

Taburculuk kararı:

• anestezi sonrası genel durum,

• ağrının kontrol altında olması,

• kanama bulunup bulunmaması,

• idrar yapabilme,

• hastanın eşlik eden hastalıkları

dikkate alınarak verilir.

Hemoroid Ameliyatı Ağrılı mıdır?

Özellikle eksizyonel hemoroidektomi sonrasında ağrı görülebilir. Bunun nedeni anal bölgenin ağrı duyusunun yoğun olması ve dışkılama sırasında cerrahi alanın hareket etmesidir.

Ağrının düzeyi yapılan işlemin kapsamına ve kişisel özelliklere göre değişir.

Dokunun çıkarılmadığı bazı yöntemlerde erken dönem ağrı daha az olabilir. Ancak yöntem seçiminde yalnızca ağrı düzeyi değil, hastalığın tekrar riski ve hemoroidin tamamının uygun şekilde tedavi edilip edilmediği de dikkate alınmalıdır.

Hemoroid Ameliyatı Sonrası İyileşme Ne Kadar Sürer?

İyileşme süresi uygulanan yönteme ve hastanın günlük yaşamına göre değişir.

Eksizyonel hemoroidektomide ilk günlerde ağrı ve dışkılama hassasiyeti daha belirgin olabilir. Günlük aktivitelere dönüş yaranın iyileşmesinden daha erken gerçekleşebilir.

Masa başında çalışan bir kişi ile ağır fiziksel iş yapan kişinin işe dönüş zamanı aynı olmayabilir.

Ameliyat sonrası dışkılama, yara bakımı, beslenme, kanama, işe dönüş ve günlük yaşamla ilgili ayrıntılar hemoroid ameliyatı sonrası süreçte ayrıca değerlendirilmelidir.

Hemoroid Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Her cerrahi girişimde olduğu gibi hemoroid ameliyatında da komplikasyon riski vardır.

Erken dönemde görülebilecek sorunlar arasında:

• ağrı,

• kanama,

• idrar yapmada güçlük,

• kabızlık veya dışkı sıkışması,

• enfeksiyon,

• anesteziyle ilişkili sorunlar

bulunabilir.

Daha geç dönemde daha seyrek olarak:

• anal kanalda daralma,

• uzun süren yara veya ağrı sorunları,

• gaz veya dışkı kontrolünde değişiklik,

• hemoroidal hastalığın yeniden ortaya çıkması

görülebilir.

Risk düzeyi yapılan cerrahinin türüne, çıkarılan dokunun miktarına ve hastanın mevcut sağlık durumuna göre değişir.

Hemoroid Ameliyatı Kesin Çözüm müdür?

Eksizyonel hemoroidektomi özellikle ileri ve uygun hemoroidal hastalıkta etkili bir tedavi yöntemidir.

Ancak hiçbir yöntem için hemoroidal şikâyetlerin hayat boyunca tekrar etmeyeceği garantisi verilemez.

Anal kanaldaki normal hemoroidal yapıların tamamı ortadan kaldırılmaz. Zaman içerisinde kalan dokularda yeniden hemoroidal hastalık gelişmesi mümkündür.

Ayrıca farklı cerrahi yöntemlerin uzun dönem tekrar oranları aynı değildir. Özellikle dokunun çıkarılmadığı bazı yöntemlerde daha düşük erken dönem ağrı karşılığında daha yüksek tekrar olasılığı görülebilir.

Hemoroid Ameliyatı Olmadan Tedavi Mümkün müdür?

Evet. Hemoroid hastalarının önemli bir bölümü cerrahi ameliyat gerektirmeden tedavi edilebilir.

Özellikle 1. ve 2. derece iç hemoroidlerin çoğunda ve seçilmiş 3. derece hastalarda yaşam tarzı düzenlemeleri veya ofis tipi girişimler uygulanabilir.

Buna karşılık ileri prolapsus, büyük dış hemoroid bileşeni veya daha sınırlı tedavilere rağmen devam eden önemli şikâyetler cerrahi değerlendirmeyi gerektirebilir.

Ameliyatsız hemoroid tedavisi seçenekleri uygun hastalarda cerrahiye geçmeden önce değerlendirilebilecek yöntemleri kapsar.