Kıl Dönmesi Apsesi
Kıl dönmesi apsesi, kuyruk sokumundaki pilonidal sinüs kanalının enfekte olması ve deri altında iltihap birikmesiyle oluşan ağrılı şişliktir. Genellikle birkaç gün içinde büyüyen, oturmayı güçleştiren ve dokunulduğunda belirgin ağrıya neden olan bir kitle şeklinde fark edilir.
Bazı hastalarda kuyruk sokumunda daha önceden küçük delikler, dönemsel akıntı veya hafif hassasiyet bulunabilir. Sinüsün dışarı açılan bölümü tıkandığında içerideki sıvı boşalamaz ve enfeksiyon kapalı bir alanda ilerler. Böylece daha önce sessiz olan kıl dönmesi, kısa sürede ağrılı bir apseye dönüşebilir.
Kıl dönmesi apsesinde en önemli ayrım şudur: Apse, yalnızca yüzeyde oluşan bir şişlik değildir. İçinde iltihap bulunan kapalı bir boşluktur. Bu nedenle ağrı kesici veya antibiyotik bazı belirtileri azaltabilse de birikmiş iltihabın her zaman kendiliğinden ortadan kalkmasını sağlamaz. Ağrılı ve şiş bir pilonidal apsede temel yaklaşım çoğunlukla iltihabın uygun şekilde boşaltılmasıdır.
Kıl Dönmesi Apsesi Nasıl Oluşur?
Kıl dönmesinde iki kalça arasındaki oluğun üst bölümünde deri altına uzanan bir veya birden fazla sinüs kanalı bulunabilir. Bu kanalların içinde serbest kıllar, deri döküntüleri, sıvı ve iltihabi dokular birikebilir.
Sinüs ağzı açık olduğunda içerideki sıvı zaman zaman dışarı akabilir. Kanalın tıkanması hâlinde ise içeride basınç artar. Bakterilerin çoğalmasıyla birlikte iltihap birikmeye, çevre dokular şişmeye ve ağrı belirginleşmeye başlar.
Apse oluşumu genellikle şu sırayla ilerler:
Sinüs kanalının çıkış noktası daralır veya kapanır.
Kıl, deri artığı ve sıvı kanal içinde birikir.
Bölgede enfeksiyon ve iltihabi reaksiyon gelişir.
Deri altında irin dolu bir boşluk oluşur.
Şişlik büyüdükçe ağrı ve basınç artar.
Apse kendiliğinden açılabilir veya tıbbi olarak boşaltılması gerekebilir.
Bu süreç her zaman yavaş ilerlemez. Daha önce hiçbir belirti yaşamayan bir kişi, birkaç gün içinde ortaya çıkan şiddetli kuyruk sokumu ağrısı ve şişlikle karşılaşabilir. Enfekte pilonidal sinüsün ani gelişen ağrı, şişlik ve irin dolu apseye neden olabileceği bildirilmektedir.
Kıl dönmesi ile kıl dönmesi apsesi aynı şey midir?
Hayır. Kıl dönmesi, kuyruk sokumunda gelişen sinüs kanallarını ve hastalığın bütününü ifade eder. Kıl dönmesi apsesi ise bu sinüslerin enfekte olduğu akut dönemi tanımlar.
Aralarındaki temel fark şu şekilde özetlenebilir:
DurumBaskın bulgularBelirti vermeyen kıl dönmesiKüçük delikler bulunabilir ancak ağrı ve akıntı olmayabilirKronik kıl dönmesiAralıklı akıntı, lekelenme, hafif ağrı ve tekrarlayan hassasiyet görülebilirKıl dönmesi apsesiHızla artan ağrı, gergin şişlik, kızarıklık ve oturma güçlüğü gelişebilir
Her kıl dönmesinde apse bulunmaz. Ancak önceden var olan sinüs kanalları dönem içinde enfekte olarak apse oluşturabilir.
Kıl dönmesi apsesi birden oluşabilir mi?
Apse belirtileri birden ortaya çıkmış gibi hissedilebilir. Bunun nedeni sinüs kanalının daha önce sessiz olması ve tıkandıktan sonra enfeksiyonun kısa sürede ilerlemesidir.
Kişi önce kuyruk sokumunda hafif bir sızı hissedebilir. Birkaç gün içinde:
Ağrı belirginleşebilir.
Şişlik büyüyebilir.
Oturmak zorlaşabilir.
Cilt kızarabilir.
Zonklama başlayabilir.
İltihaplı akıntı gelişebilir.
NHS, enfekte pilonidal sinüs belirtilerinin hızlı biçimde, çoğunlukla birkaç gün içinde gelişebileceğini belirtmektedir.
Kıl Dönmesi Apsesi Belirtileri Nelerdir?
Kıl dönmesi apsesinin en belirgin belirtisi kuyruk sokumunda giderek artan ağrılı şişliktir. Ağrı başlangıçta hafif olabilir ancak iltihap biriktikçe kısa sürede şiddetlenebilir.
En sık görülen kıl dönmesi apsesi belirtileri şunlardır:
Kuyruk sokumunda hızla büyüyen şişlik
İki kalça arasındaki oluğun üst kısmında yoğun ağrı
Otururken artan veya oturmayı engelleyen hassasiyet
Dokunulduğunda şiddetlenen ağrı
Ciltte kızarıklık
Bölgesel sıcaklık artışı
Deri altında basınç veya dolgunluk hissi
Zonklayıcı ağrı
İltihaplı ya da kanlı akıntı
Kötü koku
Ateş ve halsizlik
Yürüme, eğilme veya sırtüstü yatmada zorlanma
Enfekte pilonidal hastalıkta ağrı, şişmiş ve iltihaplı cilt, irin veya kanlı akıntı ve kötü koku görülebilir.
Kıl dönmesi apsesi nasıl görünür?
Apsenin görünümü büyüklüğüne ve enfeksiyonun yaygınlığına göre değişebilir. Başlangıçta deri altında küçük bir sertlik bulunabilir. İlerleyen dönemde şişlik daha belirgin, gergin ve kızarık hâle gelebilir.
Apse şu özellikleri gösterebilir:
Yuvarlak veya düzensiz bir şişlik
Parlak ve gerilmiş cilt görünümü
Kırmızı veya koyu pembe renk
Şişliğin merkezinde yumuşama
Yanında bir veya birkaç küçük sinüs deliği
İltihap ya da kan çıkan açıklık
Çevre ciltte yaygın hassasiyet
Apsenin yüzeyi sert hissedilebilirken içinde sıvı biriktiğinde bastırmayla dalgalanma hissi alınabilir. Ancak apseyi kontrol etmek amacıyla sıkmak veya sert biçimde bastırmak doğru değildir.
Kıl dönmesi apsesi ağrısı nasıl olur?
Apse ağrısı genellikle basınç, zonklama ve yanma hissiyle tarif edilir. Kişi oturduğunda vücut ağırlığı doğrudan kuyruk sokumu bölgesine bindiği için ağrı artabilir.
Ağrı şu durumlarda daha belirgin olabilir:
Sandalyeye otururken
Sert zeminde otururken
Uzun süre araç kullanırken
Sırtüstü yatarken
Eğilirken veya doğrulurken
Merdiven çıkarken
Dar kıyafet giyerken
Şişliğe dokunulduğunda
Ağrının şiddeti apsenin boyutuyla her zaman aynı olmayabilir. Küçük fakat kapalı ve gergin bir apse, daha geniş ancak kendiliğinden akmaya başlamış bir apseden daha fazla ağrı oluşturabilir.
Apse ateş yapar mı?
Kıl dönmesi apsesinde ateş görülebilir ancak her hastada ortaya çıkmaz. Enfeksiyon yalnızca sınırlı bir alandaysa kişi ateş yaşamadan yoğun bölgesel ağrı hissedebilir.
Aşağıdaki bulgular enfeksiyonun daha belirgin olduğunu düşündürebilir:
Ateş
Titreme
Halsizlik
İştahsızlık
Kızarıklığın çevreye yayılması
Kalp atışının hızlanması
Genel durumun kötüleşmesi
Özellikle diyabeti bulunan, bağışıklığı baskılanmış veya ciddi kronik hastalığı olan kişilerde ateş ve yaygın enfeksiyon bulguları daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Kıl Dönmesi Apsesi ile Sivilce Nasıl Ayırt Edilir?
Kuyruk sokumunda ortaya çıkan küçük bir şişlik başlangıçta sivilce veya çıbanla karıştırılabilir. Ancak kıl dönmesi apsesinin yerleşimi ve eşlik eden sinüs ağızları ayırıcı olabilir.
Kıl dönmesi apsesini düşündüren özellikler şunlardır:
Şişliğin iki kalça arasındaki oluğun üst kısmında bulunması
Aynı bölgede daha önce şişlik veya akıntı yaşanması
Orta hatta küçük deliklerin görülmesi
Şişliğin kısa sürede büyümesi
Oturmanın belirgin biçimde zorlaşması
Kötü kokulu veya kanlı iltihap gelmesi
Şikâyetlerin dönem dönem tekrarlaması
Sıradan bir kıl kökü enfeksiyonu ise kalçanın herhangi bir bölümünde ortaya çıkabilir ve altında pilonidal sinüs kanalı bulunmayabilir.
Bununla birlikte yalnızca görünüşe bakarak kesin ayrım yapmak mümkün değildir. Anüse yakın apseler, anal fistül ve perianal apse gibi farklı hastalıklarla ilişkili olabilir. Bu nedenle akıntılı deliğin veya şişliğin yerleşimi hekim tarafından değerlendirilmelidir.
Kıl dönmesi apsesi ile perianal apse aynı mıdır?
Hayır. Kıl dönmesi apsesi çoğunlukla iki kalça arasındaki oluğun üst bölümünde, kuyruk sokumuna yakın yerde gelişir. Perianal apse ise anüs çevresindeki bezlerin enfekte olmasıyla ortaya çıkar ve genellikle anüse daha yakın yerleşir.
Şişliğin anüse yakın olması, dışkılama sırasında ağrının artması veya anüs çevresinde akıntılı bir açıklık bulunması farklı bir değerlendirme gerektirir. Hastanın kendi kendine tanı koyması tedavinin gecikmesine neden olabilir.
Kıl Dönmesi Apsesi Kendiliğinden Geçer mi?
Kıl dönmesi apsesi bazen kendiliğinden açılarak içindeki iltihabı boşaltabilir. Basınç azaldığı için ağrı ve şişlik belirgin biçimde hafifleyebilir. Ancak bu durum alttaki pilonidal sinüsün tamamen iyileştiği anlamına gelmez.
Apse kendiliğinden boşaldığında şu süreç yaşanabilir:
Şiddetli ağrı aniden azalır.
Şişlik küçülür.
Bol miktarda iltihap veya kanlı sıvı çıkar.
Kötü koku oluşabilir.
Bir süre akıntı devam edebilir.
Açıklık geçici olarak kapanabilir.
Daha sonra aynı bölgede yeniden apse gelişebilir.
Kendiliğinden boşalma yalnızca akut basıncı azaltabilir. Sinüsün içindeki kıllar, döküntüler ve kanallar kalabileceği için hastalık tekrarlayabilir.
Apse boşalmazsa ne olur?
Kapalı kalan apsede iltihap birikmeye devam ederse ağrı ve şişlik artabilir. Enfeksiyon çevredeki cilde ve yumuşak dokulara yayılabilir.
Gecikme durumunda:
Şişlik büyüyebilir.
Ağrı daha şiddetli hâle gelebilir.
Ciltteki kızarıklık genişleyebilir.
Apse farklı bir noktadan kendiliğinden açılabilir.
Daha geniş bir iltihap alanı oluşabilir.
Günlük yaşam ve uyku ciddi biçimde etkilenebilir.
Ağrılı, kanayan veya irin akan bir kuyruk sokumu şişliği enfeksiyon belirtisi kabul edilir ve gecikmeden değerlendirilmelidir.
Kıl Dönmesi Apsesi Patlarsa Ne Yapılmalıdır?
Apse kendiliğinden açıldığında içeriden kötü kokulu iltihap, kan veya sarı renkli sıvı gelebilir. Ağrı azalsa dahi bölgeyi sıkmak, daha fazla iltihap çıkarmaya çalışmak veya açıklığın içine herhangi bir cisim sokmak güvenli değildir.
Apse patladığında şu adımlar izlenebilir:
Eller bölgeye dokunmadan önce ve sonra yıkanmalıdır.
Akan sıvıyı emmesi için temiz bir gazlı bez kullanılmalıdır.
Bölge nazikçe temizlenmeli ve kuru tutulmalıdır.
Dar ve sürtünmeyi artıran kıyafetlerden kaçınılmalıdır.
Apse boşalmış olsa bile genel cerrahi değerlendirmesi alınmalıdır.
Ateş, yayılan kızarıklık veya devam eden şiddetli ağrı varsa başvuru geciktirilmemelidir.
Açıklığın üzerini hava almayacak şekilde rastgele kapatmak veya hekimin önermediği kremleri kanalın içine sürmek uygun olmayabilir. Akıntının miktarı ve yara bakımı için kişiye özel öneri alınmalıdır.
Kıl dönmesi apsesi sıkılır mı?
Hayır. Apseyi sıkmak iltihabı kontrollü biçimde boşaltmaz. Basınçla birlikte enfeksiyon çevre dokulara ilerleyebilir, cilt zarar görebilir ve kanama oluşabilir.
Evde şu işlemlerden kaçınılmalıdır:
Apseyi sıkmak
İğneyle delmek
Jiletle kesmeye çalışmak
Sinüsün içine cımbız sokmak
Kılları derinden çekmeye çalışmak
Bilinmeyen kimyasal ürünler uygulamak
Hekim önerisi olmadan antibiyotik kullanmak
Tıbbi drenajda yalnızca apsenin açılması değil, iltihabın yeterli şekilde boşalabileceği uygun bir açıklığın oluşturulması da amaçlanır.
Kıl Dönmesi Apsesi Antibiyotikle Geçer mi?
Antibiyotik, uygun hastalarda çevre doku enfeksiyonunun kontrol edilmesine yardımcı olabilir. Ancak kapalı bir apse içindeki yoğun iltihaba ilacın yeterli düzeyde ulaşması zor olabilir. Bu nedenle yalnızca antibiyotik kullanılması, ağrılı ve gergin bir apsenin her zaman iyileşmesini sağlamaz.
Antibiyotik ihtiyacı şu durumlara göre değerlendirilebilir:
Çevreye yayılan kızarıklık bulunması
Ateş veya genel enfeksiyon bulgularının olması
Bağışıklık sisteminin baskılanmış olması
Diyabet gibi iyileşmeyi etkileyebilecek hastalıkların bulunması
Enfeksiyonun yaygınlığı
Hekimin muayene bulguları
NHS, ağrılı ve şiş pilonidal apsenin genellikle kesilerek boşaltılması gerektiğini ve bazı hastalarda ayrıca antibiyotik kullanılabileceğini belirtmektedir.
Antibiyotik ağrıyı azaltırsa apse geçmiş olur mu?
Antibiyotik veya ağrı kesici kullanımı sonrasında ağrının azalması, apsenin tamamen ortadan kalktığını göstermez. İltihap boşluğu devam ediyor olabilir.
Şu bulgular sürüyorsa yeniden değerlendirme gerekir:
Şişlik kaybolmadıysa
Dokunmakla ağrı devam ediyorsa
Akıntı başladıysa
Kızarıklık genişliyorsa
Ateş ortaya çıktıysa
İlaç bittikten sonra ağrı geri geldiyse
Daha önce başka bir enfeksiyon için verilen antibiyotiğin kullanılması veya dozun kişinin kendisi tarafından belirlenmesi doğru değildir.
Kıl Dönmesi Apsesi Nasıl Boşaltılır?
Kıl dönmesi apsesinin boşaltılması işlemi insizyon ve drenaj olarak adlandırılır. Amaç kapalı alanda biriken iltihabın dışarı çıkmasını sağlayarak basıncı ve enfeksiyon yükünü azaltmaktır.
İşlem genel olarak şu aşamalardan oluşabilir:
Apse ve çevre dokular muayene edilir.
Bölge uygun yöntemle uyuşturulur.
Apsenin en uygun noktasına kesi yapılır.
Biriken iltihap boşaltılır.
Gerekli görülürse apse boşluğu temizlenir.
Yaranın yeniden erken kapanmasını önleyecek şekilde pansuman yapılır.
Hastaya yara bakımı ve kontrol önerileri verilir.
Uyuşturma yöntemi apsenin büyüklüğüne, yerleşimine ve hastanın durumuna göre değişebilir. İşlem çoğunlukla aynı gün içinde gerçekleştirilebilir. NHS’ye göre drenaj lokal veya genel anestezi altında uygulanabilir ve sonrasında düzenli pansuman gerekebilir.
ASCRS kılavuzu, ilk kez gelişmiş veya tekrarlayan olması fark etmeksizin akut pilonidal apsede kesi ve drenajı temel tedavi olarak önermektedir.
Apse boşaltılırken kıl dönmesi tamamen alınır mı?
Akut apse drenajının temel amacı enfeksiyonu ve basıncı kontrol altına almaktır. Bu işlem sırasında her zaman bütün sinüs kanallarının çıkarılması hedeflenmez.
Apse boşaltıldıktan sonra iki olasılık bulunabilir:
Yara iyileşir ve hastada yeniden şikâyet oluşmaz.
Sinüs delikleri veya kanallar devam eder ve ileride yeniden akıntı ya da apse gelişir.
Bu nedenle drenaj, bazı hastalarda yeterli olabilirken bazı hastalarda enfeksiyon yatıştıktan sonra kalıcı hastalık için yeniden değerlendirme gerekir.
Basit drenaj ilk akut atakta etkili olabilse de bazı hastaların devam eden sinüs veya tekrarlama nedeniyle ek işleme ihtiyaç duyabileceği belirtilmektedir.
Kıl dönmesi apsesi boşaltılması ağrılı mıdır?
İşlem öncesinde bölge uyuşturulur. Ancak enfekte dokularda lokal anestezinin etkisi kişiden kişiye değişebilir ve uygulama sırasında basınç ya da kısa süreli rahatsızlık hissedilebilir.
Apsenin içindeki gerginlik boşaldıktan sonra hastaların önemli bir bölümünde ağrı belirgin şekilde azalır. İşlemden sonraki ilk günlerde kesi alanında hassasiyet ve pansuman sırasında rahatsızlık yaşanabilir.
Apse Drenajından Sonra Ne Olur?
Apse boşaltıldıktan sonra yara çoğunlukla hemen kapatılmaz. Amaç, içeride yeniden iltihap birikmesini önlemek ve yaranın kontrollü biçimde iyileşmesini sağlamaktır.
İlk günlerde şu durumlar görülebilir:
Az miktarda kanlı veya iltihaplı akıntı
Kesi alanında hassasiyet
Pansumanda lekelenme
Otururken hafif ağrı
Şişlikte belirgin azalma
Önceki zonklayıcı ağrının hafiflemesi
Akıntının giderek azalması beklenebilir. Ancak kötü kokunun artması, şişliğin yeniden büyümesi veya ağrının şiddetlenmesi kontrol gerektirir.
Pansuman nasıl yapılır?
Pansuman yöntemi yaranın büyüklüğüne ve hekimin uygulamasına göre değişebilir. Bazı yaralar gazlı bezle kapatılırken bazı durumlarda apse boşluğuna geçici pansuman materyali yerleştirilebilir.
Genel yara bakımında şu noktalara dikkat edilir:
Pansuman önerilen sıklıkta değiştirilmelidir.
Eller pansuman öncesinde ve sonrasında yıkanmalıdır.
Bölge nazikçe temizlenmelidir.
Yara nemli bırakılmamalıdır.
Kullanılan bez veya materyal temiz olmalıdır.
Hekimin önermediği ürünler yaranın içine uygulanmamalıdır.
Kontrol randevuları aksatılmamalıdır.
NHS, apse drenajı sonrasında düzenli ve bazı vakalarda günlük pansuman değişimi gerekebileceğini belirtmektedir.
Apse boşaltıldıktan sonra ne zaman oturulur?
Oturmaya dönüş için herkese uyan tek bir süre yoktur. Apsenin büyüklüğü, kesinin yeri, ağrı düzeyi ve yapılan iş kişinin rahat oturabilme zamanını etkiler.
İlk günlerde:
Uzun süre kesintisiz oturmamak,
Bölgeye doğrudan baskı uygulamamak,
Pozisyonu sık değiştirmek,
Ağrıyı artıran hareketlerden kaçınmak,
İşe dönüşü işin fiziksel koşullarına göre planlamak
yararlı olabilir.
Özel minder kullanımı her hasta için gerekli değildir. Çok yumuşak veya ortası delik bazı minderler basıncı farklı noktalarda artırabilir. Uygun oturma biçimi için hekimin önerisi dikkate alınmalıdır.
Apse boşaltıldıktan sonra duş alınır mı?
Duş ve yara temizliğiyle ilgili zamanlama, uygulanan pansumana göre değişebilir. Hekim izin verdikten sonra bölge genellikle nazikçe yıkanır ve iyice kurulanır.
Yarayı sert biçimde ovalamaktan, lif uygulamaktan veya yüksek basınçlı suyu doğrudan kesi alanına yöneltmekten kaçınılmalıdır. Havuz ve deniz gibi ortak su alanlarına yaranın durumu değerlendirilmeden girilmemelidir.
Kıl Dönmesi Apsesi Kaç Günde İyileşir?
İyileşme süresi apsenin büyüklüğüne, enfeksiyonun yaygınlığına, açılan kesinin boyutuna, pansuman düzenine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir.
Drenaj sonrasında:
Basınca bağlı şiddetli ağrı kısa sürede hafifleyebilir.
Hassasiyet birkaç gün devam edebilir.
Akıntı zaman içinde azalabilir.
Yaranın tamamen kapanması daha uzun sürebilir.
Sinüs kanalları bulunuyorsa daha sonraki dönemde yeniden şikâyet gelişebilir.
“Apse boşaltıldı, dolayısıyla hastalık tamamen geçti” şeklinde kesin bir yorum yapılmamalıdır. Akut enfeksiyonun iyileşmesi ile kıl dönmesi hastalığının kalıcı olarak ortadan kalkması farklı süreçlerdir.
İyileşmenin normal ilerlediği nasıl anlaşılır?
Şu değişimler olumlu iyileşme göstergeleri olabilir:
Ağrının giderek azalması
Şişliğin küçülmesi
Kızarıklığın gerilemesi
Akıntının azalması
Ateş bulunmaması
Oturma ve yürümenin kolaylaşması
Yaranın kenarlarında yeni şişlik oluşmaması
Bununla birlikte yara yüzeyinin erken kapanması her zaman içerinin tamamen iyileştiği anlamına gelmeyebilir. Bu nedenle önerilen kontroller sürdürülmelidir.
Hangi belirtiler yeniden enfeksiyonu düşündürür?
Drenajdan sonra şu belirtiler varsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:
Ağrının azalmak yerine artması
Şişliğin yeniden büyümesi
Kızarıklığın genişlemesi
Ateş veya titreme
Akıntının ve kötü kokunun artması
Pansumanı kısa sürede dolduran kanama
Yaranın kapanmasına rağmen içeride dolgunluk hissi
Yeni bir noktadan iltihap gelmesi
Özellikle diyabeti veya bağışıklık sistemiyle ilgili hastalığı olan kişilerde yara değişiklikleri daha erken değerlendirilmelidir.
Kıl Dönmesi Apsesi Tekrarlar mı?
Evet. Apse drenajı akut enfeksiyonu kontrol edebilir ancak pilonidal sinüs kanalları devam ederse aynı bölgede yeniden apse oluşabilir.
Tekrarlamayı etkileyebilecek durumlar şunlardır:
Deri altında devam eden sinüs kanalları
Kanal içinde kalan kıl ve doku artıkları
Birden fazla sinüs ağzı bulunması
Daha önce tekrarlayan apse öyküsü
Yaranın erken kapanması
Bölgedeki sürtünme ve nem
Kalça oluğunun anatomik yapısı
Takip ve yara bakımının aksaması
ASCRS kılavuzunun özetinde ilk apse drenajından sonra bazı hastaların devam eden hastalık veya tekrarlama nedeniyle ilave tedaviye ihtiyaç duyabileceği belirtilmektedir.
Apse tekrar ederse ne yapılır?
Aynı bölgede ikinci veya üçüncü kez apse oluşması, altta devam eden sinüs hastalığının değerlendirilmesini gerektirir. Akut apse varsa öncelik yine enfeksiyonun kontrol altına alınması olabilir. Daha sonra sinüslerin yaygınlığına ve hastanın geçmişine göre kalıcı tedavi seçenekleri konuşulur.
Tekrarlayan apsede şu bilgiler önemlidir:
Önceki apselerin sayısı
Daha önce drenaj yapılıp yapılmadığı
Akıntının devam edip etmediği
Sinüs ağızlarının sayısı
Önceki ameliyat veya yara izleri
Hastalığın orta hattın dışına uzanıp uzanmadığı
Bu değerlendirme, hangi yöntemin uygun olduğuna karar verilmesini sağlar. Kıl dönmesi ameliyatlarının ve minimal girişimsel yöntemlerin ayrıntılı karşılaştırılması bu konunun değil, ilgili tedavi clusterlarının bilgi alanıdır.
Kıl Dönmesi Apsesi Ne Zaman Acildir?
Kıl dönmesi apsesi çoğu zaman aynı gün veya kısa süre içinde değerlendirilmesi gereken ağrılı bir enfeksiyondur. Her vaka hayati acil oluşturmaz ancak iltihabın ilerlemesini beklemek tedaviyi zorlaştırabilir.
Aşağıdaki durumlarda başvuru geciktirilmemelidir:
Ağrı birkaç saat veya gün içinde hızla artıyorsa
Şişlik büyüyorsa
Oturmak mümkün olmuyorsa
İltihap veya kan geliyorsa
Kızarıklık çevre dokulara yayılıyorsa
Ateş veya titreme varsa
Genel durum kötüleşiyorsa
Kişide diyabet veya bağışıklık baskılanması bulunuyorsa
Hamilelik döneminde ciddi ağrı ve enfeksiyon geliştiyse
Daha önce boşaltılan apse yeniden şiştiyse
NHS, kuyruk sokumunda ağrılı, kanayan veya irin sızdıran bir şişliği enfeksiyon belirtisi olarak değerlendirir ve acil tıbbi görüş alınmasını önerir.
Kıl dönmesi apsesi için hangi bölüme gidilir?
Kıl dönmesi apsesinin değerlendirme ve tedavisi çoğunlukla genel cerrahi bölümü tarafından yapılır. Şiddetli ağrı, hızla büyüyen şişlik veya ateş bulunuyorsa acil servis değerlendirmesi gerekebilir.
Muayene sırasında:
Apsenin büyüklüğü,
Kızarıklığın yaygınlığı,
Kendiliğinden boşalıp boşalmadığı,
Sinüs deliklerinin yeri,
Daha önce apse geçirilip geçirilmediği,
Ek hastalıklar ve kullanılan ilaçlar
değerlendirilir.
Tanı genellikle belirtilerin dinlenmesi ve bölgenin görülmesiyle konur. Pilonidal hastalık çoğunlukla fizik muayeneyle teşhis edilebilir.
Kıl Dönmesi Apsesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Kıl dönmesi apsesine sıcak su iyi gelir mi?
Ilık uygulamalar bazı kişilerde yüzeysel rahatlama sağlayabilir ancak kapalı apsenin kesin tedavisi değildir. Çok sıcak su cildi tahriş edebilir veya yakabilir. Ağrılı ve gergin şişlikte tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.
Apseyi patlatmak rahatlatır mı?
İltihap dışarı çıktığında basınç azalacağı için ağrı hafifleyebilir. Ancak apsenin evde sıkılması veya delinmesi güvenli değildir. Enfeksiyonun çevreye yayılmasına, kanamaya ve yetersiz boşalmaya yol açabilir.
Kıl dönmesi apsesine krem sürülür mü?
Yüzeysel kremler kapalı bir apse içindeki iltihabı ortadan kaldırmaz. Hekimin önermediği antibiyotikli, bitkisel veya yakıcı ürünlerin uygulanması cildi tahriş edebilir ve muayene bulgularını değiştirebilir.
Kıl dönmesi apsesi kanar mı?
Evet. Apse kendiliğinden açıldığında iltihapla birlikte kan gelebilir. Sinüsün içindeki hassas dokular da dönemsel kanlı akıntıya neden olabilir. Yoğun veya durmayan kanama normal kabul edilmemeli ve değerlendirilmelidir.
Apse boşaltılmadan önce yemek yenir mi?
Bu durum uygulanacak anestezi türüne göre değişir. Lokal anestezi planlanan bir işlemle genel anestezi ihtimali bulunan işlem için hazırlık aynı olmayabilir. Sağlık kuruluşundan verilen açlık ve ilaç talimatlarına uyulmalıdır.
Apse drenajından sonra antibiyotik şart mıdır?
Her hastada antibiyotik kullanılması zorunlu değildir. Karar; çevre doku enfeksiyonuna, ateşe, bağışıklık durumuna ve muayene bulgularına göre verilir. Reçete edilen ilaçlar belirtilen doz ve sürede kullanılmalıdır.
Kıl dönmesi apsesi ameliyat sayılır mı?
İnsizyon ve drenaj küçük bir cerrahi girişimdir. Ancak kalıcı sinüs kanallarının çıkarıldığı kıl dönmesi ameliyatlarıyla aynı işlem değildir. Drenajın temel amacı akut iltihabı boşaltmaktır.
Apse boşaltıldıktan sonra kıl dönmesi kalır mı?
Kalabilir. Drenaj sonrasında sinüs delikleri ve deri altı kanalları devam edebilir. Akut dönem iyileştikten sonra hastanın yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Kıl dönmesi apsesi iz bırakır mı?
Apse kendiliğinden açılsa veya tıbbi olarak boşaltılsa ciltte küçük bir iz kalabilir. İzin görünümü kesinin büyüklüğüne, enfeksiyona, yara iyileşmesine ve kişinin cilt yapısına bağlıdır.
Apse boşaltıldıktan sonra işe ne zaman dönülür?
İşe dönüş süresi ağrıya, yaranın büyüklüğüne ve işin niteliğine göre değişir. Masa başı iş yapan bir kişi ile uzun süre araç kullanan veya ağır fiziksel iş yapan kişinin dönüş zamanı aynı olmayabilir.
Değerlendirme
Kıl dönmesi apsesi, pilonidal sinüs kanalının enfekte olması ve deri altında iltihap birikmesiyle gelişir. En önemli belirtileri kuyruk sokumunda hızla artan ağrı, gergin şişlik, kızarıklık, sıcaklık artışı ve oturma güçlüğüdür. Apse kendiliğinden açılırsa kötü kokulu, kanlı veya iltihaplı akıntı görülebilir.
Apsenin patlaması ya da ağrının geçici olarak azalması, kıl dönmesinin tamamen iyileştiğini göstermez. Sinüs kanalları deri altında kalabilir ve daha sonra yeniden apse oluşturabilir.
Ağrılı ve şiş bir kıl dönmesi apsesinde temel amaç biriken iltihabı güvenli biçimde boşaltmaktır. Antibiyotik bazı hastalarda gerekli olsa da kapalı apsenin tek başına ilaçla iyileşmesi beklenmemelidir. Apse evde sıkılmamalı, iğneyle delinmemeli ve kontrolsüz ürünlerle tedavi edilmeye çalışılmamalıdır.
Kuyruk sokumunda birkaç gün içinde büyüyen ağrılı şişlik, iltihaplı akıntı, ateş veya yayılan kızarıklık bulunuyorsa genel cerrahi değerlendirmesi geciktirilmemelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı, apse drenajı, ilaç kullanımı ve yara bakımı için hekim muayenesinin yerini tutmaz.
