Makattan Kan Gelmesi Neden Olur?

Makattan kan gelmesi; hemoroid, anal fissür (makat çatlağı), kabızlık, sert dışkılama ve makat veya bağırsak bölgesini etkileyen farklı hastalıklar nedeniyle ortaya çıkabilir. Kanın rengi, miktarı, dışkıyla ilişkisi ve beraberinde ağrı olup olmaması kanamanın nedeni hakkında önemli ipuçları verebilir.

Özellikle tuvalet kağıdında görülen birkaç damla parlak kırmızı kan çoğu zaman makat bölgesine yakın bir kaynaktan gelir. Ancak her makattan kanama hemoroid anlamına gelmez. Tekrarlayan, miktarı artan veya bağırsak alışkanlıklarında değişiklikle birlikte görülen kanamalar değerlendirilmelidir.

Makattan Kan Gelmesinin En Sık Nedenleri Nelerdir?

Makattan gelen kan tek başına bir hastalık değil, farklı hastalıkların oluşturabileceği bir belirtidir. Kanamanın nedenini anlamaya çalışırken yalnızca kanın görülmesi değil; ağrı, kabızlık, ishal, şişlik, kaşıntı, dışkılama alışkanlığındaki değişiklikler ve kanın görünümü birlikte değerlendirilir.

Sık karşılaşılan nedenler arasında şunlar bulunur:

• Hemoroid

• Anal fissür

• Kabızlık ve sert dışkılama

• Makat bölgesindeki tahrişler

• Rektum ve bağırsak bölgesindeki iltihabi hastalıklar

• Bağırsak polipleri

• Divertiküler hastalıklar

• Daha nadiren kolon veya rektum kaynaklı ciddi hastalıklar

Bu nedenle özellikle tekrarlayan makattan kanama şikâyetinde kişinin kendi kendine “basurum var” şeklinde tanı koyması doğru değildir.

Hemoroid Makattan Kan Gelmesine Neden Olur mu?

Evet. Hemoroid, makattan parlak kırmızı renkli kan gelmesinin sık karşılaşılan nedenlerinden biridir.

Özellikle iç hemoroidlerde dışkılama sırasında hemoroidal dokunun tahriş olması sonucunda kanama ortaya çıkabilir. Kan genellikle:

• Tuvalet kağıdında,

• Dışkının üzerinde,

• Tuvalet kabında birkaç damla şeklinde

fark edilir.

Bazı kişilerde kanama olmasına rağmen belirgin bir ağrı bulunmayabilir.

Hemoroide bağlı kanamaya zaman zaman makatta kaşıntı, dolgunluk hissi, dışarı çıkan meme benzeri yapı veya dışkılama sonrasında rahatsızlık hissi de eşlik edebilir.

Ancak makattan kanamanın yalnızca hemoroid belirtisi olmadığı unutulmamalıdır. Hemoroid hakkında daha kapsamlı bilgi için hemoroid tedavisi sayfamızdaki belirtiler, evreler ve tedavi seçenekleri incelenebilir.

Anal Fissür Makattan Kanama Yapar mı?

Anal fissür, makat kanalında oluşan küçük bir çatlak veya yırtıktır. Özellikle sert dışkılama ve kabızlık sonrasında ortaya çıkabilir.

Anal fissürde en belirgin özelliklerden biri, kanamaya dışkılama sırasında veya sonrasında oluşan keskin ağrının eşlik etmesidir.

Hasta genellikle:

• Dışkılama sırasında keskin ağrı,

• Dışkılama sonrasında yanma,

• Tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan,

• Dışkılama korkusu

gibi yakınmalar tarif eder.

Bu özellik anal fissürü bazı hemoroid vakalarından ayırmada önemli bir ipucudur.

Bununla birlikte yalnızca belirtilere bakarak kesin ayrım yapmak her zaman mümkün değildir. Uzun süren makat ağrısı ve kanama durumlarında muayene ile değerlendirme gerekebilir.

Kabızlık ve Sert Dışkı Kanamaya Neden Olabilir mi?

Evet.

Sert ve büyük hacimli dışkının makat kanalından geçmesi bölgedeki hassas dokuların tahriş olmasına neden olabilir. Bu durum özellikle anal fissür oluşumuna veya mevcut hemoroidlerin tahriş olarak kanamasına zemin hazırlayabilir.

Sürekli ıkınmak da makat bölgesindeki basıncı artırır.

Bu nedenle kronik kabızlığı olan kişilerde makatta:

• Kanama,

• Ağrı,

• Şişlik,

• Çatlak,

• Hemoroidal yakınmalar

daha sık görülebilir.

Makattan kanama tekrar ediyorsa yalnızca kanamanın değil, buna yol açan dışkılama probleminin de değerlendirilmesi önemlidir.

Kanın Rengi Makattan Kanamanın Nedeni Hakkında Bilgi Verir mi?

Kanamanın rengi önemli bir ipucudur ancak tek başına tanı koymak için yeterli değildir.

Parlak Kırmızı Kan Ne Anlama Gelir?

Parlak kırmızı kan genellikle kanamanın makat, rektum veya kalın bağırsağın alt bölümlerine yakın bir yerden kaynaklandığını düşündürür.

Hemoroid ve anal fissürde sık görülen kanama tipi budur.

Kan:

• Tuvalet kağıdında,

• Dışkının dış yüzeyinde,

• Damla şeklinde klozette

görülebilir.

Özellikle parlak kırmızı kanama ile birlikte makat ağrısı varsa anal fissür; ağrısız kanama, kaşıntı veya dışarı sarkan doku varsa hemoroid olasılığı düşünülebilir.

Bununla birlikte bu ayrım kesin tanı anlamına gelmez.

Koyu Kırmızı Kan Ne Anlama Gelebilir?

Koyu kırmızı veya bordo renkte kan görülmesi kanamanın sindirim sisteminin daha yukarı bölümlerinden kaynaklanabileceğini düşündürebilir.

Özellikle kan dışkının yalnızca yüzeyinde değil, dışkıyla karışmış şekilde görülüyorsa değerlendirilmesi önemlidir.

Siyah Dışkı Makattan Kanama Sayılır mı?

Katranı andıran siyah dışkı, klasik parlak kırmızı makat kanamasından farklı değerlendirilir.

Sindirilmiş kan dışkının rengini siyaha çevirebilir ve kanamanın sindirim sisteminin daha üst bölümlerinden kaynaklanabileceğini gösterebilir.

Bu nedenle belirgin siyah ve katranımsı dışkı normal bir hemoroid kanaması gibi düşünülmemelidir.

Makattan Kan Gelmesi Hemoroid mi Anal Fissür mü?

Hemoroid ve anal fissür birbirine çok sık karıştırılır.

İki hastalık da tuvalet sırasında parlak kırmızı kan görülmesine neden olabilir. Ancak bazı belirtiler ayrım yapılmasına yardımcı olabilir.

Hemoroidde:

• Kanama ağrısız olabilir.

• Makatta kaşıntı görülebilir.

• Dolgunluk hissi oluşabilir.

• Dışarı doğru çıkan meme benzeri yapı fark edilebilir.

• Dışkılama sonrasında kanama oluşabilir.

Anal fissürde ise:

• Dışkılama sırasında keskin ağrı daha belirgindir.

• Dışkılama sonrasında yanma devam edebilir.

• Tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan görülebilir.

• Sert dışkılama ve kabızlık öyküsü sık görülür.

Ancak aynı kişide hemoroid ve anal fissürün birlikte bulunması da mümkündür.

Bu nedenle yalnızca kanamanın görünümüne bakılarak kesin tanı konulması doğru değildir.

Ağrısız Makattan Kan Gelmesi Neden Olur?

Ağrının olmaması kanamanın önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Özellikle iç hemoroidler bazı hastalarda belirgin ağrı oluşturmadan kanayabilir. Bu nedenle “ağrım yok, dolayısıyla önemli değildir” şeklinde değerlendirme yapılmamalıdır.

Ağrısız makattan kanamanın altında hemoroid dışında rektum veya kalın bağırsaktan kaynaklanan başka nedenler de bulunabilir.

Özellikle:

• Kanama tekrar ediyorsa,

• Dışkıyla karışık kan görülüyorsa,

• Bağırsak alışkanlıkları değiştiyse,

• Açıklanamayan kilo kaybı varsa,

• Kansızlık gelişmişse,

• Ailede kolon veya rektum hastalığı öyküsü bulunuyorsa

kanamanın nedeni araştırılmalıdır.

Dışkılama Sonrasında Kan Gelmesi Neden Olur?

Yalnızca dışkılama sırasında veya hemen sonrasında ortaya çıkan parlak kırmızı kanamalar sıklıkla makat kanalına yakın problemleri düşündürür.

Örneğin sert dışkı anal fissürü tahriş ederek kanamaya yol açabilir. Benzer şekilde dışkılama sırasında ıkınmak hemoroidal dokunun tahriş olmasına neden olabilir.

Bu nedenle değerlendirmede şu sorular önemlidir:

• Kan yalnızca dışkılama sırasında mı geliyor?

• Tuvalet kağıdında mı görülüyor?

• Dışkının üzerinde mi bulunuyor?

• Dışkıyla karışık mı?

• Kanamayla birlikte ağrı var mı?

• Makatta şişlik veya ele gelen yapı bulunuyor mu?

• Kabızlık var mı?

Bu bilgiler kanamanın olası kaynağını belirlemeye yardımcı olur.

Makattan Kan Gelmesi Ne Zaman Önemlidir?

Tek seferlik ve çok az miktardaki kanamalar dahi nedeni bilinmiyorsa göz ardı edilmemelidir. Özellikle kanamanın tekrarlaması değerlendirmeyi daha önemli hale getirir.

Şu durumlarda hekime başvurmak gerekir:

• Makattan kanama tekrarlıyorsa,

• Kan miktarı giderek artıyorsa,

• Kan dışkıyla karışık görünüyorsa,

• Bağırsak alışkanlıklarında yeni bir değişiklik varsa,

• Sürekli kabızlık veya ishal bulunuyorsa,

• Makatta ağrı veya şişlik eşlik ediyorsa,

• Açıklanamayan halsizlik veya kilo kaybı varsa,

• Kanamanın nedeni bilinmiyorsa.

Yoğun veya sürekli kanama, şiddetli karın ağrısı ya da baş dönmesi, bayılma hissi gibi dolaşım bozukluğunu düşündüren belirtilerle birlikteyse acil tıbbi değerlendirme gerekir.

Makattan Kan Gelmesinde Tanı Nasıl Konulur?

Tanı süreci hastanın şikâyetlerinin ayrıntılı olarak dinlenmesiyle başlar.

Doç. Dr. Tayfun Bilgiç tarafından yapılacak proktolojik değerlendirmede özellikle:

• Kanamanın ne zamandır devam ettiği,

• Kanın rengi,

• Kanamanın miktarı,

• Kanın dışkıyla ilişkisi,

• Ağrı olup olmadığı,

• Kabızlık veya ishal bulunup bulunmadığı,

• Daha önce hemoroid veya anal fissür öyküsü,

• Bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikler

değerlendirilir.

Ardından gerekli görüldüğünde makat ve rektum bölgesinin muayenesi yapılabilir.

Her hastada aynı incelemeler gerekmez. İleri değerlendirme ihtiyacı kişinin yaşı, şikâyetleri, muayene bulguları ve eşlik eden risk faktörlerine göre belirlenir.

Buradaki temel amaç yalnızca kanamayı durdurmak değil, kanamanın hangi hastalıktan kaynaklandığını belirlemektir.

Makattan Kan Gelmesi Nasıl Tedavi Edilir?

Makattan kanamanın tek bir tedavisi yoktur.

Tedavi doğrudan kanamanın nedenine göre planlanır.

Örneğin hemoroid nedeniyle gelişen kanamalarda hemoroidin derecesi ve hastanın şikâyetlerine göre yaşam tarzı düzenlemelerinden girişimsel veya cerrahi yöntemlere kadar farklı seçenekler değerlendirilebilir.

Anal fissür söz konusu olduğunda ise dışkılama düzeninin sağlanması, bölgedeki travmanın azaltılması ve fissürün akut ya da kronik olmasına göre uygun tedavinin belirlenmesi gerekir.

Dolayısıyla “makattan kan geliyor, hangi ilaç kullanılmalı?” sorusunun herkese uygulanabilecek tek bir cevabı yoktur.

Öncelikle neden belirlenmeli, ardından o hastalığa yönelik tedavi planlanmalıdır.

Makattan Kan Gelmesi Kendiliğinden Geçer mi?

Bazı hafif kanamalar kısa süre içerisinde durabilir.

Örneğin sert dışkılama sonrasında oluşan küçük bir anal tahriş veya hafif hemoroidal kanama geçici olabilir.

Ancak kanamanın durmuş olması altta yatan nedenin tamamen ortadan kalktığını göstermez.

Özellikle:

• Kanama tekrar ediyorsa,

• Her dışkılama sonrasında görülüyorsa,

• Haftalar veya aylar içerisinde dönem dönem ortaya çıkıyorsa

nedeninin değerlendirilmesi gerekir.

Tekrarlayan kanamayı sürekli olarak hemoroide bağlamak tanının gecikmesine neden olabilir.

Makattan Kan Gelmesini Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Kanamanın nedeni belirlendikten sonra koruyucu önlemler de buna göre değişir.

Hemoroid, anal fissür ve kabızlıkla ilişkili şikâyetlerde genel olarak:

• Kabızlıktan korunmak,

• Yeterli miktarda sıvı tüketmek,

• Lif açısından dengeli beslenmek,

• Dışkılama ihtiyacını uzun süre ertelememek,

• Tuvalette uzun süre oturmamak,

• Aşırı ıkınmaktan kaçınmak,

• Düzenli fiziksel aktivite yapmak

dışkılama düzeninin korunmasına yardımcı olabilir.

Ancak mevcut ve tekrarlayan bir kanamanın yalnızca beslenme veya yaşam tarzı değişikliğiyle geçmesini beklemek doğru olmayabilir.

Makattan Kan Gelmesinde Hangi Doktora Gidilir?

Makat ve çevresindeki hemoroid, anal fissür, anal fistül ve benzeri hastalıklar genel cerrahi içerisinde proktoloji alanında değerlendirilir.

Makattan kanama şikâyetinde yapılacak proktolojik değerlendirme ile kanamanın makat bölgesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırılabilir.

Doç. Dr. Tayfun Bilgiç'in proktoloji yaklaşımında amaç yalnızca görülen kanamayı değerlendirmek değil; kanamanın altında hemoroid, anal fissür veya farklı bir hastalık bulunup bulunmadığını belirleyerek uygun tedavi seçeneğini planlamaktır.

Sık Sorulan Sorular

Makattan parlak kırmızı kan gelmesi neden olur?

Parlak kırmızı kan sıklıkla hemoroid, anal fissür veya makat bölgesindeki tahrişler gibi alt sindirim sistemi kaynaklı nedenlerle ilişkilidir. Ancak tekrarlayan kanamalarda kesin neden muayene ile belirlenmelidir.

Hemoroid kanaması nasıl anlaşılır?

Hemoroid kanaması çoğunlukla dışkılama sırasında tuvalet kağıdında, dışkının yüzeyinde veya klozette parlak kırmızı kan şeklinde görülebilir. İç hemoroidlerde kanama ağrısız da olabilir.

Makattan kan gelmesi kanser belirtisi midir?

Makattan kan gelmesinin çok daha sık görülen hemoroid ve anal fissür gibi nedenleri bulunmaktadır. Bununla birlikte kolon, rektum ve anal bölgeyi etkileyen bazı ciddi hastalıklar da kanama oluşturabilir. Bu nedenle özellikle tekrarlayan veya açıklanamayan kanama yalnızca hemoroide bağlanmamalıdır.

Kabızlıktan makattan kan gelir mi?

Kabızlık doğrudan veya dolaylı olarak kanamaya yol açabilir. Sert dışkı makat kanalını tahriş edebilir, anal fissüre neden olabilir veya mevcut hemoroidlerin kanamasını kolaylaştırabilir.

Makattan kan geliyor ama ağrı yok, hemoroid olabilir mi?

Evet. Özellikle iç hemoroidlerde ağrısız parlak kırmızı kanama görülebilir. Ancak ağrının olmaması hemoroid tanısını kesinleştirmez. Tekrarlayan ağrısız kanamalarda diğer olası nedenlerin de değerlendirilmesi gerekir.

Tuvalet kağıdında kan görmek normal mi?

Normal kabul edilmemelidir. Tek seferlik küçük miktardaki kanama ciddi bir nedenden kaynaklanmayabilir; ancak tekrar eden kanamalarda nedeninin belirlenmesi gerekir.

Makattan kanama ne zaman acildir?

Yoğun veya kesilmeyen kanama; bayılma, baş dönmesi, belirgin halsizlik, soğuk terleme veya şiddetli karın ağrısı gibi belirtilerle birlikteyse acil tıbbi değerlendirme gerekir.

Makattan Kan Gelmesini Sadece Hemoroide Bağlamayın

Makattan kan gelmesi hemoroidin önemli belirtilerinden biridir ancak hemoroide özgü değildir.

Anal fissürden bağırsak hastalıklarına kadar birçok farklı durum benzer bir belirti oluşturabilir. Bu nedenle özellikle tekrarlayan kanamalarda tedaviye başlamadan önce kanamanın kaynağının belirlenmesi gerekir.

Doç. Dr. Tayfun Bilgiç tarafından yapılacak proktolojik değerlendirmede kanamanın şekli, süresi ve eşlik eden belirtiler birlikte değerlendirilerek hemoroid, anal fissür ve diğer olası nedenler açısından uygun yaklaşım belirlenebilir.