Makattan Akıntı Neden Olur? İrinli ve Kötü Kokulu Akıntı

Makattan akıntı; anal fistül, perianal apse, makat çevresindeki enfeksiyonlar, rektum kaynaklı mukus salgısı ve bazı proktolojik hastalıklar nedeniyle ortaya çıkabilir.

Akıntının nedeni araştırılırken yalnızca akıntının varlığı değil; rengi, kokusu, kıvamı, kan veya irin içerip içermediği, sürekli mi yoksa dönem dönem mi geldiği ve beraberinde ağrı ya da şişlik bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

Özellikle makat çevresinde tekrarlayan şişlik sonrasında irinli veya kötü kokulu akıntı meydana gelmesi anal fistül açısından önemli bir bulgudur.

Ancak makattan gelen her sıvı fistül anlamına gelmez.

Mukus şeklindeki akıntılar, makat çevresindeki tahrişler veya farklı bağırsak ve rektum hastalıkları da benzer şikâyetlere neden olabilir.

Bu nedenle makattan tekrarlayan akıntının kaynağını belirlemek doğru tedavinin planlanması açısından önemlidir.

Makattan Akıntının En Sık Nedenleri Nelerdir?

Makattan akıntıya yol açabilecek nedenler arasında:

• Anal fistül,

• Perianal apse,

• Apse boşalması,

• Makat çevresindeki enfeksiyonlar,

• Hemoroidal dokuların tahrişi,

• Rektumdan aşırı mukus salgılanması,

• Proktit,

• İltihabi bağırsak hastalıkları,

• Makat çevresindeki bazı cilt hastalıkları,

• Daha nadiren farklı anorektal hastalıklar

yer alabilir.

Akıntının türü hastalıklar arasında ayrım yapılmasında önemli bir ipucudur.

Örneğin irinli ve kötü kokulu akıntı enfeksiyon veya fistül olasılığını artırırken, şeffaf veya sümüksü akıntılar mukus kaynaklı olabilir.

Anal Fistül Makattan Akıntı Yapar mı?

Evet.

Makattan veya makat çevresindeki küçük bir delikten tekrarlayan akıntının en önemli nedenlerinden biri anal fistüldür.

Anal fistül, anal kanal ile makat çevresindeki cilt arasında oluşan anormal bir kanal yapısıdır.

Çoğu anal fistül, daha önce gelişmiş bir perianal apse sonrasında ortaya çıkar.

Anal bezlerden birinin enfekte olması sonucunda apse oluşabilir. Apse boşaldıktan sonra anal kanal ile cilt arasında bir kanal kalırsa bu yapı anal fistüle dönüşebilir.

Anal fistülü olan hastalarda:

• İrinli akıntı,

• Sarı veya yeşilimsi akıntı,

• Kötü kokulu akıntı,

• Kanlı akıntı,

• İç çamaşırında sürekli nemlenme,

• Makatta küçük bir delik,

• Tekrarlayan şişlik,

• Dönem dönem ağrı

görülebilir.

Fistülün en dikkat çekici özelliklerinden biri belirtilerin dönem dönem değişebilmesidir.

Makatta Şişlik Oluşup Sonra Akıntı Gelmesi Ne Anlama Gelir?

Bu tarif anal fistül ve perianal apse açısından özellikle önemlidir.

Bazı hastalarda önce makat çevresinde:

• Şişlik,

• Baskı hissi,

• Hassasiyet,

• Zonklayıcı ağrı

oluşur.

Bir süre sonra şişlik kendiliğinden açılabilir ve içerisinden irinli sıvı boşalabilir.

Akıntı başladıktan sonra hasta ağrının ve şişliğin azaldığını hissedebilir.

Ancak bu durum problemin tamamen iyileştiği anlamına gelmeyebilir.

Apse ile anal kanal arasında fistül kanalı oluşmuşsa dış açıklık bir süre sonra yeniden kapanabilir.

Ardından içeride yeniden sıvı birikerek:

şişlik → ağrı → akıntı → rahatlama → yeniden şişlik

şeklinde tekrarlayan bir döngü oluşabilir.

Bu öykü anal fistül açısından oldukça dikkat çekicidir.

Perianal Apse Makattan Akıntıya Neden Olur mu?

Evet.

Perianal apse, makat çevresindeki dokularda enfeksiyon nedeniyle irin birikmesidir.

Başlangıçta genellikle:

• Şiddetli veya giderek artan ağrı,

• Şişlik,

• Kızarıklık,

• Hassasiyet,

• Isı artışı

ön plandadır.

Apse kendiliğinden açılırsa veya boşalırsa makat çevresinden sarı-yeşil renkte irinli akıntı görülebilir.

Bazı hastalarda ateş, titreme ve genel halsizlik de oluşabilir.

Apse boşaldığında ağrı geçici olarak azalabilir.

Ancak özellikle sonrasında akıntının devam etmesi veya aynı bölgede yeniden şişlik oluşması anal fistül gelişimi açısından değerlendirilmelidir.

Makattan İrinli Akıntı Neden Olur?

İrin, genellikle enfeksiyonla ilişkili bir bulgudur.

Makattan veya makat çevresindeki bir delikten:

• Sarı,

• Sarı-yeşil,

• Yoğun kıvamlı,

• Kötü kokulu

akıntı gelmesi perianal apse veya anal fistül gibi enfeksiyonla ilişkili hastalıkları düşündürebilir.

Özellikle irinli akıntıya:

• Ağrı,

• Şişlik,

• Kızarıklık,

• Ateş,

• Makat çevresinde küçük bir delik

eşlik ediyorsa proktolojik değerlendirme önemlidir.

İrinli akıntının yalnızca temizlenmesi veya bölgenin üzerine krem sürülmesi, altta fistül kanalı bulunuyorsa sorunu ortadan kaldırmaz.

Öncelikle enfeksiyonun kaynağı belirlenmelidir.

Makattan Kötü Kokulu Akıntı Neden Olur?

Kötü kokulu makat akıntısı özellikle enfeksiyon ve fistül açısından dikkat çekicidir.

Anal fistül kanalından:

• İrin,

• Kan,

• Mukus,

• Bazı durumlarda dışkı içeriği

gelebilir.

Bu nedenle akıntının belirgin bir kokusu olabilir.

Kötü kokulu akıntının sürekli veya dönem dönem tekrarlaması, özellikle daha önce makat apsesi geçirilmişse anal fistül açısından değerlendirme gerektirir.

Kişinin yalnızca kötü kokuyu gidermeye yönelik hijyen uygulamalarına yönelmesi yeterli değildir.

Asıl önemli olan akıntının nereden ve neden geldiğinin belirlenmesidir.

Makattan Sarı Akıntı Neden Olur?

Sarı renkli akıntı özellikle irin içerdiğinde enfeksiyonla ilişkili olabilir.

Anal fistül veya boşalan perianal apsede sarı veya sarı-yeşil akıntı görülebilir.

Akıntının yanında:

• Şişlik,

• Zonklayıcı ağrı,

• Kötü koku,

• Ateş,

• Makat çevresinde küçük açıklık

bulunması enfeksiyon ihtimalini güçlendirebilir.

Ancak akıntının yalnızca rengine bakılarak kesin tanı koymak doğru değildir.

Makattan Şeffaf veya Sümüksü Akıntı Neden Olur?

Makattan gelen her sıvı irin değildir.

Rektum ve bağırsak dokuları doğal olarak mukus üretir. Bazı hastalıklarda bu mukus miktarı artabilir ve dışarıdan fark edilir hale gelebilir.

Hasta bunu:

• Şeffaf,

• Beyazımsı,

• Kaygan,

• Jel kıvamında,

• Sümüksü

bir akıntı şeklinde tarif edebilir.

Mukuslu akıntı bazı rektal inflamasyonlarda, bağırsak hastalıklarında veya makat bölgesindeki irritasyonlarda görülebilir.

Özellikle mukusa:

• Kan,

• Sürekli ishal,

• Karın ağrısı,

• Dışkılama alışkanlığında değişiklik

eşlik ediyorsa yalnızca makat bölgesindeki hastalıklarla sınırlı düşünülmemelidir.

Makattan Kanlı Akıntı Neden Olur?

Anal fistül kanalından gelen akıntının içerisinde zaman zaman kan bulunabilir.

Bunun yanında makat bölgesindeki hassas dokuların tahriş olması da mukus veya akıntıyla birlikte kan görülmesine neden olabilir.

Ancak makattan kan gelmesi kendi başına değerlendirilmesi gereken bir belirtidir.

Özellikle:

• Tekrarlayan kanama,

• Dışkıyla karışmış kan,

• Artan miktarda kan,

• Bağırsak alışkanlığındaki değişiklik

varsa kanama yalnızca fistül veya hemoroide bağlanmamalıdır.

Hemoroid Makattan Akıntı Yapar mı?

Hemoroid esas olarak akıntı hastalığı değildir.

Ancak özellikle dışarı doğru sarkan ileri evre iç hemoroidlerde anal kanalın tam kapanmasının zorlaşması ve dokuların tahrişi sonucunda mukus benzeri nemlenme görülebilir.

Bu durumda hasta:

• İç çamaşırında nem,

• Mukus,

• Kaşıntı,

• Tahriş,

• Dışkılama sonrasında temizlik güçlüğü

tarif edebilir.

Ancak irinli ve kötü kokulu bir akıntının klasik hemoroid belirtisi olarak değerlendirilmesi doğru değildir.

Bu durumda anal fistül veya enfeksiyon gibi diğer nedenler araştırılmalıdır.

Anal Fissür Makattan Akıntı Yapar mı?

Anal fissürün temel belirtileri:

• Dışkılama sırasında keskin ağrı,

• Dışkılama sonrasında devam eden yanma,

• Parlak kırmızı kanama

şeklindedir.

Akıntı anal fissürün temel belirtisi değildir.

Bununla birlikte kronik tahriş nedeniyle bölgede nemlenme veya hafif mukus görülebilir.

Belirgin irinli veya kötü kokulu akıntı varsa yalnızca anal fissür düşünülmemeli; apse ve fistül gibi diğer nedenler değerlendirilmelidir.

Makattan Akıntı ve Ağrı Birlikteyse Ne Anlama Gelir?

Akıntıya ağrının eşlik etmesi özellikle enfeksiyon açısından önemlidir.

Anal fistülde ağrı dönem dönem ortaya çıkabilir.

Fistülün dış açıklığı açıksa içerideki sıvı dışarı boşalabilir ve hasta çok fazla ağrı hissetmeyebilir.

Ancak dış açıklık kapanırsa:

• İçeride irin birikmesi,

• Şişlik,

• Basınç,

• Zonklayıcı ağrı

oluşabilir.

Kanal yeniden açılıp akıntı başladığında ağrı azalabilir.

Perianal apsede ise ağrı genellikle daha belirgin ve giderek artan karakterdedir.

Makattan Akıntı ve Şişlik Birlikteyse Ne Düşünülür?

Şişlik ve akıntının birlikte görülmesi perianal apse ve anal fistül açısından önemli bir bulgudur.

Özellikle:

• Aynı noktada tekrarlayan şişlik,

• Şişlik büyüdükten sonra akıntı başlaması,

• Akıntı sonrasında şişliğin küçülmesi,

• Birkaç hafta veya ay sonra aynı durumun tekrar etmesi

fistül olasılığını artırır.

Tek seferlik bir apse boşalması sonrasında dahi bölgede kalıcı fistül kanalı oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekebilir.

Makattan Akıntı ve Kaşıntı Neden Olur?

Sürekli nemli kalan makat çevresindeki deri zaman içerisinde tahriş olabilir.

Özellikle fistülden veya rektumdan gelen sürekli akıntı:

• Kaşıntı,

• Yanma,

• Kızarıklık,

• Hassasiyet,

• Ciltte tahriş

oluşturabilir.

Bu nedenle bazı hastalarda ana şikâyet akıntıdan çok kaşıntı olabilir.

Ancak yalnızca kaşıntıyı gidermeye yönelik tedavi uygulanması, altta fistül gibi bir neden bulunuyorsa yeterli olmayacaktır.

İç Çamaşırında Makattan Gelen Islaklık Neden Olur?

Hastalar her zaman “akıntım var” şeklinde tarif etmeyebilir.

Bazı kişiler:

• İç çamaşırının sürekli nemlenmesi,

• Sarı lekeler oluşması,

• Kötü koku,

• Gün içerisinde makat çevresinin ıslak kalması

şikâyetiyle başvurabilir.

Bunun altında fistül kaynaklı akıntı, mukus salgısı veya ileri hemoroidal hastalıklarda görülebilen nemlenme bulunabilir.

Özellikle sarı ve kötü kokulu lekelenmenin tekrarlaması anal fistül ve enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir.

Makattan Akıntı Sürekli Olur mu?

Akıntının sürekli veya aralıklı olması neden hakkında bilgi verebilir.

Anal fistüllerde akıntı bazı hastalarda sürekli olabilirken bazı kişilerde dönem dönem kesilebilir.

Akıntının kesilmesi her zaman fistülün iyileştiği anlamına gelmez.

Fistülün dış açıklığı kapanırsa akıntı geçici olarak durabilir.

Ancak içeride sıvı ve irin yeniden birikmeye başlarsa:

• Ağrı,

• Şişlik,

• Hassasiyet

yeniden oluşabilir.

Fistül tekrar açıldığında akıntı yeniden başlayabilir.

Bu nedenle “akıntı durdu, hastalık geçti” şeklinde değerlendirme yapılmamalıdır.

Makattan Akıntı Kendiliğinden Geçer mi?

Akıntının geçip geçmemesi nedenine bağlıdır.

Tahrişe bağlı bazı geçici mukus veya nemlenmeler düzelebilir.

Ancak anal fistül gibi yapısal bir hastalık söz konusuysa şikâyetlerin dönem dönem azalması hastalığın tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmeyebilir.

Özellikle:

• Akıntı tekrar ediyorsa,

• Şişlik oluşup boşalıyorsa,

• İrinli veya kötü kokuluysa,

• Aynı bölgede sürekli küçük bir delik bulunuyorsa

anal fistül açısından değerlendirme yapılmalıdır.

Makattan Akıntı Ne Zaman Önemlidir?

Özellikle aşağıdaki durumlarda değerlendirme geciktirilmemelidir:

• İrinli akıntı varsa,

• Akıntı kötü kokuluysa,

• Şişlik eşlik ediyorsa,

• Ağrı giderek artıyorsa,

• Ateş veya titreme varsa,

• Makat çevresi kızarmışsa,

• Aynı bölge sürekli şişip boşalıyorsa,

• Kanlı akıntı tekrarlıyorsa,

• Akıntı uzun süredir devam ediyorsa.

Ateş, şiddetli ağrı, hızla büyüyen şişlik ve genel durumda bozulma özellikle aktif perianal enfeksiyon açısından değerlendirme gerektirir.

Makattan Akıntıda Tanı Nasıl Konulur?

Tanı hastanın şikâyetlerinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesiyle başlar.

Doç. Dr. Tayfun Bilgiç tarafından yapılacak proktolojik değerlendirmede özellikle:

• Akıntının ne zamandır devam ettiği,

• Rengi,

• Kokusu,

• İrin içerip içermediği,

• Kan bulunup bulunmadığı,

• Akıntının sürekli veya dönemsel olması,

• Daha önce makat çevresinde apse geçirilip geçirilmediği,

• Şişlik oluşup oluşmadığı,

• Ağrı bulunup bulunmadığı,

• Akıntı başladığında ağrının azalıp azalmadığı

değerlendirilir.

Ardından makat çevresi muayene edilerek fistülün dış ağzı, mevcut apse, hemoroidal dokular ve diğer olası nedenler araştırılabilir.

Anal fistül düşünülen hastalarda fistül kanalının:

• Yönü,

• Uzunluğu,

• Dallanması,

• Makat kaslarıyla ilişkisi

tedavi planlaması açısından önem taşır.

Gerekli görülen hastalarda ek görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Anal Fistül Nasıl Teşhis Edilir?

Bazı anal fistüllerde makat çevresindeki dış açıklık muayene sırasında görülebilir.

Ancak fistül yalnızca dışarıdan görülen küçük bir delikten ibaret değildir.

Asıl önemli olan fistül kanalının anal kanal içerisindeki başlangıç noktası ve sfinkter kaslarıyla olan ilişkisidir.

Bu nedenle karmaşık veya derin fistüllerde görüntüleme yöntemlerine ihtiyaç duyulabilir.

Özellikle tekrarlayan fistüllerde kanal anatomisinin doğru belirlenmesi tedavi planlamasının önemli bir parçasıdır.

Makattan Akıntı Nasıl Tedavi Edilir?

Makattan akıntının tek bir tedavisi yoktur.

Tedavi akıntının altında yatan hastalığa göre belirlenir.

Anal fistül varsa

Tedavi fistül kanalının yapısına, yerleşimine, dallanmasına ve makat kaslarıyla ilişkisine göre planlanır.

Her anal fistül aynı olmadığı için uygulanacak yöntem de her hastada aynı olmayabilir.

Perianal apse varsa

Apse içerisinde biriken enfeksiyonun değerlendirilmesi ve uygun şekilde boşaltılması gerekebilir.

Apseyi yalnızca krem veya antibiyotikle geçirmeye çalışmak her durumda yeterli olmayabilir.

Hemoroid kaynaklı mukus varsa

Hemoroidin derecesi ve belirtilerine göre uygun hemoroid tedavisi planlanır.

Mukus bağırsak veya rektum kaynaklıysa

Altta yatan bağırsak hastalığının belirlenmesine yönelik değerlendirme yapılması gerekebilir.

Dolayısıyla tedavide amaç yalnızca akıntıyı durdurmak değil, akıntıya neden olan hastalığı ortadan kaldırmaktır.

Makattan Akıntı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Anal fistül, perianal apse, hemoroid ve makat çevresindeki diğer hastalıklar genel cerrahi ve proktoloji kapsamında değerlendirilir.

Özellikle tekrarlayan irinli, kötü kokulu veya kanlı akıntılarda proktolojik değerlendirme yapılması önemlidir.

Doç. Dr. Tayfun Bilgiç tarafından gerçekleştirilecek muayenede akıntının anal fistül, perianal apse, hemoroidal hastalık veya farklı bir anorektal problemle ilişkili olup olmadığı değerlendirilerek uygun tedavi yaklaşımı belirlenebilir.

Sık Sorulan Sorular

Makattan sarı akıntı gelmesi neden olur?

Sarı veya sarı-yeşil akıntı irin içerebilir ve anal fistül ya da perianal apse gibi enfeksiyon kaynaklı hastalıklarda görülebilir.

Makattan kötü kokulu sıvı neden gelir?

Kötü kokulu akıntının önemli nedenlerinden biri anal fistüldür. Özellikle irinli, kanlı veya dönem dönem tekrarlayan akıntılarda fistül açısından değerlendirme yapılmalıdır.

Makattan irin gelmesi fistül belirtisi midir?

Olabilir. Anal fistülde fistülün dış açıklığından irinli akıntı gelebilir. Ancak boşalan perianal apse de irinli akıntıya neden olabilir.

Makatta delik ve akıntı neden olur?

Makat çevresinde küçük bir delikten tekrarlayan irin, kan veya kötü kokulu sıvı gelmesi anal fistül açısından önemli bir bulgudur.

Makatta şişlik patlayıp akıntı gelmesi neden olur?

Perianal apse kendiliğinden boşalmış olabilir. Eğer sonrasında aynı bölgede şişlik ve akıntı tekrar ediyorsa anal fistül gelişmiş olabileceği değerlendirilmelidir.

Makattan sümüksü sıvı gelmesi neden olur?

Sümüksü veya şeffaf sıvı mukus olabilir. Rektal inflamasyonlar, bağırsak hastalıkları veya bazı hemoroidal durumlarda mukus miktarı artabilir.

Hemoroid irinli akıntı yapar mı?

İrinli ve kötü kokulu akıntı klasik hemoroid belirtisi değildir. Bu durumda özellikle enfeksiyon, perianal apse ve anal fistül gibi hastalıklar araştırılmalıdır.

Anal fissür akıntı yapar mı?

Akıntı anal fissürün temel belirtilerinden biri değildir. Anal fissürde daha çok dışkılama sırasında ağrı ve parlak kırmızı kanama görülür. Belirgin irinli akıntı varsa başka nedenler değerlendirilmelidir.

Anal fistül akıntısı nasıl olur?

Akıntı sarı veya yeşilimsi irin, mukus veya kan içerebilir ve kötü kokulu olabilir. Bazı hastalarda sürekli, bazılarında ise dönem dönem ortaya çıkar.

Akıntının kesilmesi fistülün geçtiğini gösterir mi?

Hayır. Fistülün dış açıklığı geçici olarak kapandığında akıntı kesilebilir. İçeride yeniden enfeksiyon birikirse şişlik ve ağrı ortaya çıkabilir ve kanal yeniden açıldığında akıntı tekrar başlayabilir.

Makattan akıntı ne zaman doktora gitmeyi gerektirir?

Tekrarlayan, irinli, kötü kokulu veya kanlı akıntı; ağrı, şişlik veya ateşle birlikteyse proktolojik değerlendirme yapılmalıdır.

Tekrarlayan Makattan Akıntıyı Yalnızca Tahrişe Bağlamayın

Makattan akıntının birçok nedeni olabilir ancak özellikle irinli, kötü kokulu ve tekrarlayan akıntı anal fistül ve perianal apse açısından önemlidir.

Şişliğin büyüyüp ardından akıntıyla küçülmesi, daha sonra aynı bölgede tekrar şişmesi anal fistül açısından dikkat çekici bir öyküdür.

Bununla birlikte mukuslu akıntı, hemoroidal tahriş ve farklı rektal hastalıklar da benzer yakınmalara yol açabilir.

Doç. Dr. Tayfun Bilgiç tarafından yapılacak proktolojik değerlendirmede akıntının türü, beraberindeki ağrı ve şişlik, daha önce geçirilmiş apse öyküsü ve muayene bulguları birlikte değerlendirilerek akıntının kaynağı belirlenebilir ve hastalığa uygun tedavi planlanabilir.